Sau Tết, các đền chùa, lễ hội là nơi khách thập phương tìm đến cầu may mắn, tài lộc cho bản thân và gia đình. Mà một trong những tập tục được xem là phản cảm tại nhiều đền chùa hiện nay là việc sử dụng tiền lẻ (hay còn gọi là tiền “giọt dầu”).
Với việc Ngân hàng MM88b nạp rút nhanh quyết định không in tiền mệnh giá nhỏ nhằm thắt chặt nguồn tiền lẻ, thì theo ghi nhận của phóng viên ở nhiều đền chùa, lễ hội, thói quen dùng tiền giọt dầu vẫn chưa thể ngay lập tức chấm dứt.
Tiền “giọt dầu” đã giảm
Ngày 9 Tết, tại Đền Lạc Long Quân, Đền Mẫu Âu Cơ và Đền Vua Hùng (Phú Thọ) theo ghi nhận của phóng viên đã không còn nhiều tiền lẻ, mới đầy các ban. Tại giếng cổ trong khuôn viên đền Hùng, vẫn còn hiện tượng ném tiền, thả xuống các giếng tâm linh... nhưng số tiền ném không còn nhiều.
Chị Thuận - Tiểu thương bán hàng tại phố Tuệ Tĩnh (Hà Nội) - vừa đi đền Ghềnh (Gia Lâm) nói: “Năm nay tôi không sắm lễ vật, chủ yếu dâng tiền giọt dầu. Tiền đặt ban chính, hòm công đức thì vài chục nghìn, các ban phụ thì 1.000- 2.000 đồng, ít thôi vì sợ mất tiền. Bỏ vào hòm công đức là được ghi công rồi”.
Chị Việt (Hà Đông, Hà Nội) cùng bạn bè đi viếng bốn ngôi đền thiêng trấn giữ các hướng đông, tây, nam, bắc của Hà Nội (Thăng Long tứ trấn) trong ngày mùng 9 Tết cho biết, năm nay các bàn đổi tiền lẻ, mới, tiền rải các ban thờ giảm hẳn.
Cô Thảo (Vân Hồ, Hà Nội) kể năm nay không đổi được tiền lẻ mới từ 2.000 đồng trở xuống nên cũng thôi không rải nhiều như mọi năm nữa. Các bà, các cô tầng lớp trung lưu đi lễ thường đặt 20.000-50.000 đồng, cho vào hòm công đức tại ban chính, ít rải tiền mệnh giá nhỏ khắp nơi như những năm trước, với tâm lý trời phật chứng giám.
“Bỏ tiền vào hòm công đức cũng là góp phần nhỏ bé tu tạo chùa chiền, chứ để tiền giọt dầu đầy các ban. Nhiều lễ hội, đền chùa khách thập phương cài cả vào tay áo tượng Phật, vứt dưới chân tượng, trông rất phản cảm” - Một du khách cho biết.
Nhưng vẫn nhiều ở các lễ hội lớn
Tuy nhiên, tại các lễ hội chính như Phủ Dầy, Chùa Hương, Phủ Tây Hồ, Đền Bà Chúa Kho – một điểm có tính chất cầu lợi thì việc sử dụng tiền lẻ rải các ban, rắc xuống các giếng tâm linh còn nhiều. Qua quan sát thấy đa phần là tiền đã qua sử dụng.
Chị Huệ (Văn Quán, Hà Đông) cho biết, để đổi được 100.000 đồng tiền lẻ loại mệnh giá 1.000 đồng, người đi lễ tại Đền Bà Chúa Kho phải trả tới 160.000 đồng. Các bà đổi tiền lẻ mới tại Phủ Dầy Nam Định cho biết, tiền lẻ, từ 2.000 đồng trở xuống không có thếp nguyên series, đa phần là đã qua sử dụng. Nguồn chủ yếu từ tỉnh Ninh Bình chuyển ra. Không có tập nguyên niêm nên tâm lý người đổi tiền cũng không thích.
Năm nay, lần đầu tiên Ngân hàng MM88b nạp rút nhanh (NHNN) khởi xướng cuộc vận động người dân sử dụng đồng tiền mệnh giá nhỏ hợp lý, đúng chức năng, bảo vệ hình ảnh đồng tiền VN trong các đền, chùa, lễ hội. Cuộc vận động này đã được sự ủng hộ, đồng tình của các bộ, ngành liên quan và truyền thông.
Cùng với việc không đưa các loại tiền mới in từ 2.000 đồng trở xuống vào lưu thông (cắt nguồn cung) khiến việc sử dụng tiền lẻ mới mệnh giá thấp tại các đền, chùa trong những ngày không chính lễ giảm rõ rệt. Hiện thay vì tiền mệnh giá nhỏ, các nguồn tiền mới mệnh giá từ 5.000 đồng trở lên do NHNN vẫn phát hành ra nhiều dịp Tết Giáp Ngọ nên khá sẵn.
Chắc chắn năm nay số lượng đồng tiền của các điểm văn hóa tâm linh nộp vào ngân hàng sẽ ít hơn những Tết trước. NHNN cũng cho biết, mức bội chi tiền mặt trong dịp Tết Nguyên đán 2014 khoảng 150.000 tỉ đồng, nằm trong mức dự báo của cơ quan này.
