Đây là lễ hội được tổ chức đều đặn 3 năm một lần với quy mô lớn, gồm nhiều hoạt động tái hiện sinh hoạt văn hóa của ngư dân vùng biển. Có từ hàng trăm năm trước, lễ hội cầu ngư làng Thai Dương được các nhà nghiên cứu văn hóa đánh giá là một trong những lễ hội quy mô, độc đáo và hấp dẫn của tỉnh Thừa Thiên - Huế.
Lễ hội cầu ngư Thuận An được tổ chức để tỏ lòng nhớ ơn vị cai canh làng là Trương Thiều, được gọi một cách kính cẩn là Trương Quý Công.
Ông là người gốc miền Bắc, theo các đợt di dân vào cư trú tại Thai Dương vào thế kỷ XIV. Ông là người sáng lập ra làng và bày cho dân làng nghề đánh cá và buôn bán ở vùng biển.
Khi ông mất, dân làng ghi nhớ công ơn ấy, nên tổ chức lễ hội để tỏ lòng biết ơn. Lễ hội tổ chức vào ngày mất của ông. Vì vậy trong lễ hội có diễn lại cảnh sinh hoạt nghề biển như đánh cá, buôn bán cá.
Ðó là một tập tục để ghi nhớ công ơn người vừa sáng lập làng, lại là vị tổ sư nghề nghiệp; chứng tỏ lòng thành kính của dân làng. Những người "uống nước nhớ nguồn", "ăn quả nhớ kẻ trồng cây".
Mở đầu lễ hội cầu ngư là lễ diễn trò tái hiện các ngành nghề đánh bắt nuôi trồng thủy sản của ngư dân địa phương. Những ngư dân với các ngành nghề khác nhau như câu khơi, đánh rớ, vại chài, nuôi cá lồng trên phá Tam Giang thay nhau trình diễn ngành nghề mưu sinh của mình.
Bên cạnh đó, ngư dân cũng tái hiện hình ảnh coi con nước trước khi ra khơi đánh bắt thủy sản. Những đứa trẻ đóng vai đàn cá theo con nước mắc đầy lưới của ngư dân.
Kết thúc lễ diễn trò cầu ngư là hình ảnh những con tàu đánh bắt xa khơi của ngư dân trở về bến với cá, tôm, mực đầy khoang, báo hiệu một mùa bội thu, đánh bắt được nhiều tôm cá. Tiếp đến là hình ảnh tiểu thương nhộn nhịp buôn bán thủy sản trên bến cảng.
Lễ cầu ngư diễn ra lúc 5 giờ sáng nhưng đã thu hút nhiều người dân địa phương và du khách mọi nơi về theo dõi. Người dân và du khách rất thích thú khi chứng kiến cuộc sống mưu sinh hàng ngày của ngư dân, đặc biệt là các kiều bào về quê ăn Tết.
Sau đó, chương trình ngày hội được tiếp tục bằng cuộc đua trải trên phá Tam Giang bắt đầu từ 8 giờ sáng 12 tháng Giêng. Cuộc đua mang ý nghĩa cầu cho no ấm, vừa được mùa cá, vừa được mùa lúa, thỏa mãn ước vọng no ấm của cư dân.
Được biết, trước đó, chiều 10/2 lễ hội cầu ngư làng Thai Dương đã chính thức khai hội bằng lễ cung nghinh trong sự háo hức của hàng ngàn người dân địa phương.
Đám rước với đầy đủ đại diện của 102 tộc, phái trong làng, đội lễ nhạc, đội múa lân cùng hơn 1.000 dân làng đã rước ngài thành hoàng từ miếu thành hoàng, đi khắp năm thôn của làng đến đình làng Thai Dương.
Ông Tôn Thất Ninh - Trưởng làng Thai Dương - cho biết năm nay làng tổ chức hội lớn theo phong tục “tam niên đáo lệ”, tức sau 3năm mở hội lớn vào các năm Tý, Ngọ, Mão, Dậu.
