Người dân có tâm lý e ngại bởi chất lượng khám chữa bệnh ở tuyến dưới còn nhiều vấn đề. Đã vậy, việc mua bảo hiểm nhưng gặp khó khăn do thủ tục phiền hà, người bán bảo hiểm đôi khi thích làm khó người dân…
Tăng chậm
Theo thống kê của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, đến cuối năm 2015, tỷ lệ người dân có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) trong toàn quốc mới chỉ đạt 76,52%. Từ đầu năm đến nay, cả nước có thêm khoảng 830.000 người tham gia BHYT, đưa tổng số người có thẻ BHYT lên 70,8 triệu người.
Ông Vũ Mạnh Chữ, Phó Trưởng ban Thu (Bảo hiểm xã hội Việt Nam) cho biết: Thời gian qua, số người tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc là 12,3 triệu người, tăng 1,2 triệu người so với năm 2015. Tuy nhiên, với đối tượng tham gia bảo hiểm tự nguyện lại có sự sụt giảm (27.000 người so với năm trước). Nguyên nhân do người hoạt động không chuyên trách cấp xã trước đây được hỗ trợ đóng bảo hiểm tự nguyện nay chuyển sang đóng bắt buộc theo quy định mới.
Như vậy, tính chung trên toàn quốc, tỷ lệ bao phủ của bảo hiểm là 77%. Nhóm đối tượng có tỷ lệ tham gia BHYT cao là những người lao động thuộc khối hành chính sự nghiệp, đối tượng được ngân sách MM88b nạp rút nhanh đóng hoặc được các tổ chức đóng. Nhóm tham gia BHYT có tỷ lệ thấp lại tập trung ở các hộ cận nghèo, người thuộc gia đình nông - lâm - ngư - diêm nghiệp có mức sống trung bình; MM886 slot game, bắn cá, lô đề, đá gà và MM888 Việt Nam Tải App; hộ gia đình…
Theo chia sẻ của các tỉnh có tỷ lệ người dân tham gia BHYT thấp, khó khăn về kinh phí chỉ là một phần. Nguyên nhân quan trọng hơn là người dân chưa có niềm tin với cơ sở khám chữa bệnh, chưa được giải thích rõ ràng về chế độ thanh toán của bảo hiểm nên khi biết số tiền cùng chi trả, không ít người cảm giác như… bị lừa. Ở Tiền Giang, người ta vẫn chia sẻ câu chuyện về việc người cha đưa con đi nhổ răng, do người thân không được vào phòng tiểu phẫu nên thay vì nhổ răng hư, bác sĩ lại nhổ răng lành. Hay như việc nữ sinh ở Đắk Lắk bị cắt chân oan do bác sĩ tuyến huyện không tiên lượng được diễn biến bệnh, tắc trách trong bàn giao…
Y tế tuyến cơ sở yếu kém trong khi cán bộ bán bảo hiểm chưa làm việc hết mình. Thay vì giải thích rõ quyền lợi của người dân khi không may ốm đau phải vào viện, nhiều khi họ chỉ làm công việc của người phát tờ rơi, đọc hay không, hiểu hay không hiểu là việc của người dân. Đây là lý do khiến nhiều tỉnh không nâng được hoặc nâng chậm tỷ lệ người dân tham gia BHYT tự nguyện.
90% dân số tham gia BHYT, dễ mà khó
Hiện bản thân đơn vị cung cấp dịch vụ chưa tăng chất lượng tương xứng với đồng tiền người dân bỏ ra. Bằng chứng là giá các dịch vụ y tế liên tục tăng và sẽ tăng kịch trần để thu đủ bù chi nhưng chất lượng khám chữa bệnh, thái độ phục vụ thực tế vẫn chưa làm người dân hài lòng. Một số bệnh viện công khai bảng giá chưa đầy đủ, chưa rõ đối tượng áp dụng và chưa ở vị trí thuận tiện dễ nhìn. Bảng kê thanh toán ra viện chưa đúng quy định, có bệnh viện có tới 3 bản kê.
Tình trạng thu thêm của người bệnh vẫn diễn ra. Điều đáng nói, bệnh viện tận thu từ chiếc xi lanh đến băng Urgo, găng tay cho bác sĩ… Đấy là chưa kể việc bệnh viện lợi dụng bệnh nhân để trục lợi quỹ. Ông Chữ thừa nhận: Kiểm tra cho thấy có một số cơ sở y tế chỉ định rất nhiều kỹ thuật, nhiều chẩn đoán nên cái nào cũng làm qua loa. Thuốc thì kê vô biên…
Nói như vậy để thấy rằng, thực hiện BHYT toàn dân dễ do tới đây ngân sách MM88b nạp rút nhanh thay vì Thiên đường trò chơi đổi thưởng MM886 cho y tế sẽ hỗ trợ thêm người dân. Như vậy, những hộ cận nghèo, nông dân, lâm - ngư nghiệp sẽ có cơ hội được mua thẻ, qua đó nâng tỷ lệ người tham gia. Tuy nhiên, thực hiện BHYT toàn dân cũng khó bởi lâu nay ngành Y tế hô hào nâng cao chất lượng, thay đổi cách ứng xử nhưng chưa thực chất. Bệnh nhân vẫn xếp hàng hàng tiếng để được khám vài phút. Hỏi đến câu thứ 2 là bị gắt. Điều trị phải nằm ghép. Bên cạnh đó, người dân nhiều nơi vẫn chưa được tạo điều kiện tốt nhất để mua BHYT.
Thực hiện BHYT toàn dân không chỉ là hô hào người dân. Quan trọng hơn, hai ngành Y tế, Bảo hiểm xã hội cần nhìn lại chính mình để có những điều chỉnh hợp lý, có như vậy mới tạo được niềm tin, sự đồng thuận của cộng đồng.