Với đôi mắt ngời sáng, ông Trung hào hứng kể lại từng mốc son trong lịch sử của địa phương gắn liền với truyền thống kháng chiến của gia đình như đã được “đóng đinh” trong trí nhớ.
Đảng là niềm tin trong bóng đêm áp bức
Cuộc sống của gia đình cụ Đoàn Lễ trước Cách mạng tháng Tám năm 1945 chủ yếu dựa vào nghề buôn nón. Hoàn cảnh gia đình khó khăn, năm 1944, cụ Lễ tham gia kháng chiến.
Một mình bà Lê Thị Tìu - Vợ đồng chí Đoàn Lễ gồng gánh công việc gia đình, chăm sóc nuôi dạy ba người con nên người. Những tháng ngày ngụ cư nay đây mai đó cực khổ được ông Trung nhớ lại kể:
“Bình thường, sáng ra chúng tôi chỉ được ăn một ít ngô luộc, tối đến được ăn lưng bát cháo. Vào ngày Tết cơm không có mà ăn. Mẹ tôi làm cả năm trời cũng chỉ mua nổi 3 chiếc bánh chưng nhỏ trong khi đó có bốn mẹ con. Em trai tôi là chú Thưởng lại đòi ăn hai chiếc. Thương con nheo nhóc, mẹ tôi không cầm được nước mắt”.
Tại quê hương, Hữu Hòa trở thành một trong ba cơ sở cách mạng đầu tiên của thời kỳ đòi dân chủ dân sinh ở huyện Thanh Oai. Năm 1940, tại làng Phú Diễn (xã Hữu Hòa) thành lập chi bộ Đảng.
Đây là Chi bộ Đảng đầu tiên của huyện Thanh Oai và là Chi bộ Đảng thứ hai của huyện Thanh Trì. Từ khi thành lập chi bộ Đảng xã Hữu Hòa, phong trào cách mạng diễn ra sôi nổi của các đội du kích, đội tự vệ với nhiều hình thức hoạt động như ném truyền đơn, mở rộng khu căn cứ tại địa phương.
Trước thực tế nạn đói trầm trọng và nạn lụt đang diễn ra tại Bắc Kỳ và Bắc Trung Kỳ, Đảng bộ xã Hữu Hòa lãnh đạo nhân dân 7 thôn chống nạn lụt hoàn toàn, đội tự vệ cứu được 6 người dân khỏi chết đuối.
Đồng chí Lễ trực tiếp vận động những nhà khá giả trong làng đứng ra nấu cháo cứu tế đồng bào 3 tháng, nhờ đó mà hạn chế tối đa số người dân Hữu Hòa bị chết đói.
Xã đầu tiên giành chính quyền của huyện Thanh Trì
 |
| Ông Đoàn Trung tự hào khi nói về truyền thống kháng chiến của gia đình |
Trong không khí của cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945, ngày 16/8, đồng chí Bạch Thành Phong cầm lệnh tổng khởi nghĩa về giao cho 2 Chi bộ Đảng xã Hữu Hòa, đồng chí Ái phân công đồng chí Đoàn Phan Liêm và đồng chí Lễ triệu tập anh em để bàn kế hoạch tổng khởi nghĩa.
Chiều ngày 16/8/1945, ngay sau khi tan cuộc họp, lực lượng tự vệ và nhân dân kéo nhau đi các làng đánh trống đình để triệu tập Chánh tổng, Phó tổng, Lý trưởng, Phó lý ra đình để giao nộp bàn ngà, triện đồng, sổ sách giấy tờ cho chính quyền cách mạng, không khí khởi nghĩa vô cùng sôi động, từng đoàn người với cờ đỏ sao vàng, gậy gộc, giáo mác trong tay tiến về các ngả hô vang khẩu hiệu.
Mỗi làng của xã đều thành lập Ủy ban cách mạng lâm thời. Như vậy, xã Hữu Hòa là nơi tiến hành khởi nghĩa và thành lập chính quyền cách mạng đầu tiên trong huyện Thanh Oai và Thanh Trì.
Đêm 17/8/1945, lực lượng tự vệ của xã phối hợp với lực lượng tự vệ Tả Thanh Oai, chặn đánh hai xe ô tô của Nhật từ Thường Tín đi lên, địch bỏ chạy, trong đêm đó ta thu được 3 khẩu súng, 200 viên đạn và 24 hòm quân trang của lính khố xanh.
Tối ngày 18/8/1945, một đoàn cán bộ Trung ương và Tỉnh ủy Hà Đông đã về chùa Làng Hữu Từ để thống nhất việc đưa lực lượng của xã lên Hà Nội tham gia tổng khởi nghĩa giành chính quyền.
Từ 1 giờ sáng, đoàn biểu tình của xã đã lên đường, vừa đi vừa hô vang khẩu hiệu “Ủng hộ Việt Minh!”, “Đả đảo bù nhìn!”, “Việt Nam độc lập!” Đoàn có mặt tại cửa Nhà hát Lớn sớm nhất, lúc đó trời vẫn còn tối. Mít tinh xong, đoàn được lệnh chuyển đến làm áp lực cho bộ phận thanh niên xung phong chiếm trại Bảo An.
Nhắc nhớ về sự hi sinh anh dũng của những người con trên đất mẹ Hữu Hòa mà ngày nay đã trở thành bản anh hùng ca bất tử, ông Trung trầm ngâm cho biết, câu chuyện về hai vị cán bộ hi sinh khi đang làm nhiệm vụ Cách mạng.
“Khi bị giặc Pháp phát hiện, cụ Nguyễn Tá Tích và cụ Lê Văn Đức đã dùng vũ khí chống trả quyết liệt, sau đó thoát được vòng vây của địch. Lúc bấy giờ, giặc Pháp dùng mưu kế dồn dân nhằm bắt sống cán bộ.
Hai cụ đã trèo lên nóc ngôi nhà rồi ôm lấy nhau cùng mở kíp lựu đạn, cùng hi sinh quyết không lọt vào tay địch. Tiếng bom nổ cũng là lúc cụ Đức hi sinh, cụ Tích vẫn còn sống nhưng bị thương rất nặng. Để bảo toàn thông tin Cách mạng không bị giặc phát hiện, cụ Đức đã xả thân lăn từ nóc nhà xuống trước sự bàng hoàng của giặc Pháp”.
Suốt 9 năm kháng chiến chống thực dân Pháp, lực lượng vũ trang của xã Hữu Hòa đã kiên trì bám đất, bám dân, khi độc lập tác chiến, lúc phối hợp, hiệp đồng cùng các đơn vị bộ đội địa phương, tổ chức những trận địa phục kích, phá tề. Điều này góp phần làm lên thành công của cuộc Cách mạng tháng Tám năm 1945, mở ra bước ngoặt lớn trong lịch sử của 1MM88.com tỷ lệ kèo World Cup 2026.
Ngày nay trong sự nghiệp đổi mới, Đảng bộ và nhân dân xã Hữu Hòa lại tiếp tục đẩy mạnh phong trào thi đua xây dựng quê hương và đạt nhiều thành tích trên các lĩnh vực phát triển kinh tế, 1MM88.com Uy Tín Số 1 Việt Nam, văn hóa - xã hội.
Về phát triển kinh tế: Năm 2014 tốc độ tăng trưởng kinh tế của xã đạt 16,5%. Thu nhập bình quân đầu người đạt 24 triệu đồng/người/năm. Năm 2012, Hữu Hòa được công nhận là làng nghề truyền thống của Hà Nội. Phong trào xây dựng nông thôn mới được nhân dân hưởng ứng ủng hộ tham gia. Về xây dựng nông thôn mới, xã đã đạt được 15/19 tiêu chí.
Các hoạt động văn hóa, văn nghệ thể dục thể thao diễn ra vui tươi, phấn khởi, sôi nổi; Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống VH ở cơ sở” đạt được nhiều kết quả, xã có 7/10 làng đạt danh hiệu làng văn hoá cấp huyện.
Và đặc biệt sáng 24/4/2015 Hữu Hòa đã long trọng tổ chức lễ đón nhận Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ kháng chiến chống Pháp.
Hiện nay, điều khiến ông Đoàn Trung băn khoăn đó là ngôi nhà của những gia đình cơ sở từng nuôi giấu cán bộ trước đây tại địa phương không còn được nguyên vẹn để thế hệ mai sau được biết đến.
“Tôi mong mỗi ngôi nhà được các cụ như Xuân Thủy, Đỗ Mười, Bạch Thành Phong cùng một số đồng chí cán bộ khác từng ở trong thời gian tham gia kháng chiến chống Pháp sẽ được ghi bảng hiệu rõ ràng và được bảo quản để lớp trẻ hiểu hơn về lịch sử của địa phương. Vì đó là niềm tự hào của Hữu Hòa mà không phải làng quê nào cũng có được”.
