Các nhà nghiên cứu của Việt Nam và nước ngoài đã cảnh báo về tác động nghiêm trọng đến môi trường và kinh tế của hàng triệu người dân sống dọc Mekong nếu 11 con đập được xây dựng trên dòng chính của con sông này.
Xây đập thủy điện trên sông Mekong sẽ ảnh hưởng tới cuộc sống của hàng triệu người. Nguồn: nks.vn
Theo hãng tin AP, các chuyên gia về nguồn nước của Đan Mạch kết hợp cùng với chuyên gia của Việt Nam đã đệ trình lên Ủy ban sông Mekong bản báo cáo chi tiết của một nghiên cứu kéo dài hai năm rưỡi về vấn đề xây đập trên sông Mekong. Ủy ban này gồm các nước Thái Lan, Việt Nam, Campuchia và Lào được thành lập nhằm hòa giải những mâu thuẫn phát sinh giữa các nước có lợi ích liên quan đến dòng sông Mekong.
Báo cáo dự đoán rằng, ngành thủy sản và nông nghiệp của Campuchia và Việt Nam sẽ bị ảnh hưởng cực kì nghiêm trọng nếu tất cả 11 con đập được xây dựng trên dòng Mekong. Và thiệt hại sẽ còn lớn hơn nữa nếu tất cả các nhánh sông phụ lưu của Mekong cũng bị xây đập. Loài cá heo Irrawaddy nổi tiếng sinh sống trên dòng Mekong có khả năng sẽ biến mất mãi mãi.
Việc phát triển thủy điện không tính toán sẽ gây ra ảnh hưởng trầm trọng và lâu dài đến môi trường nước và các vùng ngập nước. Từ đó làm suy giảm đáng kể tình trạng kinh tế xã hội của hàng triệu cư dân.
Phần lớn khu vực Đông Nam Á đang bị hạn hán kỷ lục do hiện tượng El Nino. Các quan chức Việt Nam cho biết rằng tình trạng đang ngày càng trầm trọng hơn do các con đập của Trung Quốc xây dựng trên thượng lưu sông Mekong. Đây là một dòng sông lớn mang đến nguồn nước nước chính cung cấp cho đồng ruộng của các nước Myanmar, Lào, Thái Lan, Campuchia và Việt Nam.
Sông Mekong cũng là một trong những ngư trường đánh cá nội địa lớn nhất trên thế giới, cung cấp nguồn mưu sinh cho hàng triệu người. Đập nước sẽ phá hoại môi trường sống của thủy sản, tạo ra rào cản khi các loài cá tôm muốn di chuyển đến vị trí thích hợp để tiến hành giao phối và sinh sản.
Nghiên cứu cho thấy, sản xuất nông nghiệp ở vùng đồng bằng châu thổ sông Mekong cũng sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng vì các con đập sẽ giữ lại trầm tích và phù sa. Điều này làm giảm đi phần lớn lượng chất dinh dưỡng chảy xuống hạ lưu. Phần hạ lưu của con sông ít phù sa không những khiến cho đất đai nghèo dinh dưỡng mà còn khiến cho nguy cơ nhiễm mặn từ nước biển tăng cao.
11 con đập nếu được xây dựng trên dòng Mekong sẽ khiến cho ngành thủy sản và nông nghiệp ở Việt Nam bị thiệt hại 760 triệu đô la, còn ở Campuchia là 450 triệu đô la mỗi năm. Sản lượng thủy sản ở hai nước này cũng sẽ bi sụt giảm 50%. 10% số cá nước ngọt trên dòng Mekong sẽ bị biến mất hoặc tuyệt chủng hoàn toàn. Thu nhập của các làng nghề đánh bắt thủy sản và trồng trọt nông nghiệp có khả năng sẽ giảm đi một nửa.
Lào là nước đứng đằng sau rất nhiều dự án xây dựng đập thủy điện trên sông Mekong. Vào năm 2012, nước này đã cho xây dựng đập Xayaburi bất chấp sự lo ngại và phản đối của của các nước láng giềng. Lào có tham vọng muốn biến hoạt động xuất khẩu thủy điện trở thành trụ cột của nền kinh tế.
