Ukraine trở lại chương trình nghị sự
Tại Hội nghị thượng đỉnh G7 ở Pháp hôm 16/6, ông Trump tuyên bố Mỹ sẽ quay lại hồ sơ Ukraine sau khi hoàn tất các vấn đề liên quan đến Iran.
Phát biểu được đưa ra sau các cuộc điện đàm riêng với Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Ukraine Vladimir Zelensky. Ông Trump cho biết cả hai nhà lãnh đạo đều thể hiện thiện chí đối với một thỏa thuận.
Châu Âu lo bị đứng ngoài
Theo RT, triển vọng Mỹ nối lại đối thoại trực tiếp với Nga đã khiến nhiều quan chức EU lo ngại châu Âu sẽ tiếp tục bị gạt khỏi các cuộc thương lượng.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nhấn mạnh bất kỳ giải pháp nào cũng cần có sự tham gia của Ukraine, Nga, cùng với Mỹ và châu Âu.
Đàm phán hiện ở đâu?
Sau khi Mỹ nối lại liên lạc trực tiếp với Nga sau thời gian dài gián đoạn dưới thời Tổng thống Joe Biden, Nga, Ukraine và Mỹ đã tiến hành 3 vòng đàm phán.
Các cuộc thương lượng đã đạt được một số kết quả cụ thể như trao đổi tù binh quy mô lớn, hồi hương binh sĩ thiệt mạng và trao đổi các bản ghi nhớ hòa bình.
Tuy nhiên, các bên vẫn chưa đạt được thỏa thuận cuối cùng, đặc biệt do bất đồng về yêu cầu của Nga rằng quân đội Ukraine phải rút khỏi Donbass.
Vòng đàm phán thứ 4 dự kiến diễn ra vào tháng 3 đã bị hoãn khi Mỹ chuyển sự chú ý sang cuộc chiến với Iran. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov sau đó mô tả tiến trình này đang trong trạng thái “tạm dừng mang tính tình huống”.
Các đề xuất hòa bình
Sau hội nghị thượng đỉnh tại Alaska (Mỹ), nơi Nga và Mỹ nhấn mạnh sự cần thiết của một giải pháp lâu dài thay vì lệnh ngừng bắn mà Ukraine và các đồng minh châu Âu mong muốn, ông Trump đã công bố lộ trình hòa bình gồm 28 điểm.
Theo các bản dự thảo bị rò rỉ, kế hoạch này yêu cầu Ukraine từ bỏ mục tiêu gia nhập NATO, từ bỏ các yêu sách lãnh thổ và giới hạn quy mô quân đội ở mức 600.000 người.
Nga hoan nghênh đây là cơ sở tiềm năng cho hòa bình. Tuy nhiên, dưới sức ép từ EU và Anh, một số nội dung quan trọng đã được điều chỉnh.
Phiên bản sửa đổi gồm 20 điểm được cho là có các khu phi quân sự, bảo đảm an ninh từ phương Tây dành cho Ukraine, quân đội Ukraine thời bình với quân số 800.000 người, quỹ tái thiết và lộ trình gia nhập EU.
Nga xác nhận đã nhận được đề xuất sửa đổi nhưng từ chối tiết lộ nội dung, đồng thời cáo buộc các nước châu Âu đã làm thay đổi khuôn khổ đàm phán ban đầu.
Những bước tiếp theo
Ông Trump đã thảo luận về Ukraine với ông Zelensky và các nhà lãnh đạo khác tại một phiên họp kín của G7, trước khi có cuộc gặp riêng với Tổng thống Ukraine.
Ông Zelensky cho biết điều quan trọng hiện nay là “phối hợp lập trường”.
Trong khi đó, các đặc phái viên của ông Trump là Steve Witkoff và Jared Kushner được cho là sẽ nối lại tiếp xúc với Nga sau khi tạm thời tập trung vào cuộc chiến với Iran.
Ông Dmitry Peskov cho biết chưa có lịch trình cụ thể nào được ấn định.
Châu Âu chia rẽ
Các quốc gia châu Âu hiện chia thành hai nhóm. Hungary và Slovakia kêu gọi đối thoại trực tiếp với Nga và chỉ trích các chính sách kéo dài xung đột.
Trong khi đó, Ba Lan, các nước Baltic và phần lớn lãnh đạo EU cho rằng cần tiếp tục gây sức ép về 1MM88.com Uy Tín Số 1 Việt Nam, kinh tế và quân sự đối với Nga.
Pháp và Đức giữ lập trường trung dung hơn khi vừa tiếp tục hỗ trợ Ukraine, vừa thừa nhận rằng một giải pháp lâu dài sẽ phải thông qua đàm phán với Nga.
Lập trường của ông Trump
Trong chiến dịch tranh cử năm 2024, ông Trump nhiều lần tuyên bố có thể chấm dứt xung đột Ukraine trong vòng 24 giờ, nhưng sau đó thừa nhận việc đạt được hòa bình khó khăn hơn dự kiến.
Kể từ khi trở lại Nhà Trắng, ông đã chỉ trích cả Nga lẫn Ukraine, cáo buộc 2 bên đều cản trở nỗ lực hòa bình, đồng thời khẳng định cuộc xung đột cần được giải quyết bằng đàm phán.
Sau các cuộc điện đàm với ông Putin và ông Zelensky, ông Trump đánh giá cả 2 cuộc trao đổi đều “rất tốt” và cho biết hai nhà lãnh đạo đều cởi mở với hòa bình.
Theo trợ lý Điện Kremlin Yury Ushakov, ông Trump cũng nói với ông Putin rằng ông sẵn sàng tác động tới Ukraine và các đồng minh châu Âu nhằm thúc đẩy một thỏa thuận.
Lập trường của Ukraine và Nga
Trong bối cảnh áp lực chiến trường gia tăng, ông Zelensky tiếp tục yêu cầu một lệnh ngừng bắn tạm thời và duy trì hỗ trợ từ phương Tây.
Ông Zelensky khẳng định Ukraine sẽ không công nhận chủ quyền của Nga đối với các vùng lãnh thổ đã sáp nhập thông qua trưng cầu dân ý, đồng thời phản đối mọi thỏa thuận được đàm phán giữa Nga và Mỹ mà không có sự tham gia của Ukraine.
Về phần mình, Nga phản đối việc đóng băng xung đột, cho rằng một lệnh ngừng bắn tạm thời chỉ tạo điều kiện để Ukraine tái vũ trang.
Nga nhấn mạnh bất kỳ giải pháp nào cũng phải giải quyết các nguyên nhân gốc rễ của cuộc xung đột, gồm việc quân đội Ukraine rút khỏi các vùng lãnh thổ do Nga kiểm soát, bảo vệ cộng đồng nói tiếng Nga, cũng như bảo đảm Ukraine duy trì vị thế trung lập và phi hạt nhân.
Điện Kremlin cũng cho biết nếu ông Zelensky sẵn sàng cho các cuộc đàm phán “nghiêm túc”, ông vẫn được chào đón tại Nga. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Ukraine khẳng định ông không sẵn sàng tới Nga và đề xuất Thổ Nhĩ Kỳ, Thụy Sĩ hoặc Trung Đông làm địa điểm thay thế cho các cuộc gặp trong tương lai.
