Điều đáng nói là thực trạng này đang có chiều hướng gia tăng, không thể kiểm soát khiến cho giá trị kim ngạch XK mặt hàng này đang “tuột dốc” và có nguy cơ mất dần những thị trường tiềm năng.
Liên tiếp bị trả về
Theo số liệu vừa được công bố của Cục Thú y (Bộ NN&PTNT), từ đầu năm đến nay đã có gần 600 lô hàng thủy sản XK bị 38 nước trả về, tương đương với 32.000 tấn (con số này của cả năm 2014 là trên 24.000 tấn). Tính trung bình, mỗi công ty có 5 lô hàng bị trả về, cá biệt có công ty có tới 54 – 70 lô hàng bị trả
về.
Hầu hết những lô hàng này đều bị dính lỗi tồn dư kháng sinh. Theo Cục Quản lý chất lượng Nông Lâm sản và Thủy sản (Nafiqad), XK thủy sản sang 3 thị trường lớn nhất của Việt Nam là Mỹ, Nhật và EU đều có những lô hàng bị cảnh báo. Cụ thể, Nhật cảnh báo 27 lô hàng thủy sản Việt Nam nhiễm hóa chất kháng sinh, tăng so với cùng kỳ là 21 lô hàng. Số lô hàng bị cảnh báo tại EU tương đương với Nhật là 27 lô và Hoa Kỳ là 35 lô hàng, tăng 6 lần so với cả
năm 2014.
Đa số các lô hàng bị trả về hay cảnh báo đều thuộc về tôm và một phần là cá tra. Câu chuyện hàng thủy sản nhiễm chất kháng sinh không phải là mới, nhưng nguy hiểm ở chỗ các Link Vào Trang Chủ MM88.COM Chính Thức (DN)
vẫn không thể kiểm soát được.
Ông Nguyễn Như Tiệp - Cục trưởng Nafiqad - cho biết, nguyên nhân các lô hàng bị trả về chủ yếu nằm ở công đoạn nuôi thủy sản, nhiều cơ sở không tuân thủ đúng thời gian ngừng sử dụng thuốc trước khi thu hoạch.
Ngoài ra, một số đại lý thu mua đã gom nguyên liệu từ nhiều cơ sở nuôi thủy sản khác nhau và gộp chung thành một lô nguyên liệu để cung cấp cho cơ sở chế biến khiến cho việc lấy mẫu kiểm tra dư tồn kháng sinh của DN chế biến, XK không có tính đại diện và mất
hiệu lực.
Tỷ lệ nuôi thành công thấp, chi phí giá thành cao, dẫn đến giá bán tôm Việt Nam cao hơn ít nhất 20% so với đối thủ khác trên thế giới. “Để giảm giá thành, nhiều DN đã tăng cường sử dụng kháng sinh, hóa chất trong quá trình nuôi, bảo quản tôm nước lợ. Hệ quả, dù giảm được một phần nhỏ giá thành, nhưng lại khiến chất lượng tôm Việt Nam giảm đi rất nhiều, rủi ro bị trả về lớn hơn, thậm chí DN mất nhiều thị trường quan trọng.
Bởi không đơn thuần những lô hàng bị trả về là xong mà nó đang ảnh hưởng rất lớn đến uy tín, thương hiệu và giá trị kim ngạch XK thủy sản của nước ta, cũng như phải đối mặt với hàng rào kỹ thuật, sự cạnh tranh của các nước như: Ẩn Độ, Thái Lan, Ecuador…” –
ông Tiệp nói.
Đâu là giải pháp?
Theo ông Phạm Văn Đông – Cục trưởng Cục Thú y (Bộ
NN&PTNT), không phải lô hàng nào trả về cũng là do nhiễm chất kháng sinh, mà còn có nguyên nhân khác như tàu đưa nhầm cảng; bao bì, nhãn mác không đúng tiêu chuẩn, bị rách, ghi sai quy cách nên những lô hàng này sẽ được tiêu thụ như bình thường tại thị trường nội địa.
Nhưng với hàng bị trả về vì dư lượng kháng sinh vượt ngưỡng thì muốn tiêu thụ ngay trong nước cũng sẽ bị giám sát, kiểm tra chất lượng nghiêm ngặt như thủ tục đối với hàng NK vào Việt Nam, nếu không đạt buộc phải tiêu hủy.
Còn ông Hồ Quốc Lực - Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Thực phẩm Sao Ta - cho rằng, để tránh việc hàng thủy sản bị tồn dư kháng sinh cần phải làm căn cơ hơn và đi từ gốc vấn đề.
“Công ty Sao Ta đã xây dựng được quy trình kiểm soát an toàn cho nguyên liệu tôm sạch, đồng thời tự chủ nguồn nguyên liệu bằng việc xây dựng vùng nuôi riêng của mình thay vì thu mua từ những nơi không kiểm soát được nguồn gốc. Ngoài ra, Sao Ta chủ động liên kết với nhiều hộ nông dân, thành lập các tổ hợp tác với vùng nuôi 50 - 70 ha trở lên, sản xuất theo tiêu chuẩn thực hành nông nghiệp sạch (VietGAP).
Cách làm này sẽ giúp không chỉ kiểm soát được chất kháng sinh mà còn tăng được năng suất” - ông Lực nói. Có thể nói, hiện ngành XK thủy sản nước ta vẫn rất bấp bênh khi chưa thể kiểm soát chặt chẽ được nguồn gốc, dẫn đến việc liên tục bị mất uy tín và giảm sản lượng hàng XK ra quốc tế.
Thực trạng này nếu không được giải quyết kịp thời và triệt để chắc chắn sẽ ảnhm hưởng không nhỏ tới cả người nuôi trồng và các
