Hàng ngày, hàng giờ “vấn nạn” tắc đường vẫn đang diễn ra trên nhiều tuyến phố của Hà Nội và TPHCM trong sự bức xúc của người dân, cũng như bất lực của các cơ quan chức năng...
Nỗi ám ảnh của người dân
Không chỉ ở Việt Nam mà ở các đô thị lớn của các quốc gia trên thế giới, chuyện tắc nghẽn giao thông là vấn đề họ đang phải đối mặt. Tuy nhiên, với hai TP lớn là Hà Nội và TPHCM, nguyên nhân cơ bản gây tắc nghẽn giao thông được thể hiện ở rất nhiều lĩnh vực như: Tỷ trọng đất dành cho giao thông, cơ cấu phương tiện, mật độ dân số, tổ chức phân bố giao thông…
Hiện nay, các chỉ số này của Hà Nội đều đang thiếu và yếu dẫn đến UTGT của Hà Nội chưa biết đến bao giờ mới có thể được giải quyết. Hàng ngày cứ vào giờ cao điểm, UTGT vẫn thường xuyên xảy ra, trên các tuyến đường của Hà Nội như: Nguyễn Trãi, Trần Duy Hưng, Đê La Thành, Cầu Giấy, Minh Khai, Chùa Bộc, Nguyễn Lương Bằng… thậm chí ngay cả ngoài giờ cao điểm, đường phố Hà Nội vẫn có thể tắc như thường, điển hình là trên các tuyến phố như: Hai Bà Trưng (từ ngã tư Phan Bội Châu đến gần Toà án Hà Nội), Cầu Giấy, Trường Chinh, Cát Linh...
Một trong những nguyên nhân được nhắc đến nhiều nhất hiện nay chính là mật độ dân số tại hai TP ngày càng tăng cao, hơn thế hàng loạt cao ốc kết hợp với các trung tâm thương mại, khu đô thị vẫn tiếp tục được xây dựng tạo nên áp lực dân số trong điều kiện hạ tầng giao thông chưa đáp ứng được nhu cầu đi lại.
Tại Hà Nội, hiện nay dân số đã vượt ngưỡng 7 triệu người, mật độ dân số trung bình của Hà Nội vào khoảng trên 3.000 người/km2, cao hơn so với các nước trong khu vực, trong đó ở khu vực trung tâm Hà Nội có nơi lên tới 25.000 - 36.000 người/km2. Chẳng hạn, với một khối lượng lớn chung cư, văn phòng tại khu đô thị (KĐT) Trung Hoà - Nhân Chính, các tuyến đường xung quanh khu vực này như Trần Duy Hưng, Lê Văn Lương là địa điểm thường xuyên xảy ra UTGT vào giờ cao điểm.
Tại quận Hoàng Mai, KĐT Linh Đàm vốn là KĐT kiểu mẫu đầu tiên của Hà Nội song đến thời điểm này nó lại đang thực sự trở thành nỗi “ám ảnh” về giao thông khi hàng chục cao ốc mọc lên sát nhau, kéo theo đó là hàng trăm ngàn cư dân về đây sinh sống khiến cho mật độ dân số, lưu lượng phương tiện giao thông trở nên quá tải.
Nhằm khắc phục tình trạng này, Hà Nội, cũng như TPHCM đã tiến hành nhiều giải pháp như Thiên đường trò chơi đổi thưởng MM886 nâng cấp, mở rộng, xây dựng mới các tuyến đường vành đai, đường xuyên tâm, mở rộng hoặc chỉnh lại các vòng xoay giao thông tại các ngã tư, xây dựng các hầm đường bộ, đường trên cao, cầu vượt trong đô thị... Các biện pháp này đã phần nào giải quyết được ùn tắc cục bộ tại các điểm đen về UTGT, tuy nhiên thực tế cũng cho thấy khi giải quyết được điểm đen này thì lại phát sinh ra điểm đen khác, bởi vậy, nạn UTGT vào giờ cao điểm luôn là nỗi kinh hoàng của người dân mỗi khi tham gia giao thông.
Cần có quy hoạch phù hợp
Theo các chuyên gia quy hoạch, nguyên nhân của nạn UTGT có nhiều, trong đó một trong những nguyên nhân chính là do hiện nay diện tích đất dành cho giao thông ở các TP lớn, đặc biệt là Hà Nội và TPHCM chưa đáp ứng được nhu cầu.
Theo đó, về quy hoạch giao thông, trong đô thị thông thường khoảng 20 - 25% diện tích đất. Tuy nhiên, hiện ở Hà Nội, cũng như TPHCM mới có khoảng 10% và để phấn đấu đạt tỷ lệ 25% hai TP cần một nguồn lực rất lớn. Ngoài ra, đất diện tích dành cho bãi đỗ xe cũng thiếu, hiện nay Hà Nội mới chỉ có 0,3%, trong khi đáng lẽ phải dành 3 - 4% diện tích đất tự nhiên cho bãi đỗ xe.
Không ít câu hỏi đặt ra đối với các nhà quản lý là, phải chăng Hà Nội và TPHCM đã bất lực trước “căn bệnh” trầm kha mang tên ùn tắc? Tuy nhiên, theo các chuyên gia, hai TP không bất lực, mà là do chúng ta mới chỉ tập trung vào các tiêu chí, nội dung bắt buộc thực hiện chứ chưa trao đổi về các biện pháp về nguồn lực thực hiện, chưa chú trọng cơ chế tạo điều kiện để thực hiện. Nhiều nước trên thế giới đã huy động cộng đồng tham gia nên họ đã giải quyết được vấn nạn này, vì thế, vấn đề là phải có cơ chế thích hợp.
Bởi vậy, theo các chuyên gia, để có thể giải quyết được vấn đề này thì cần phải có giải pháp đồng bộ. Bởi tuy chúng ta có quy hoạch nhưng chưa đưa ra được cơ chế, giải pháp đồng bộ, thiếu sự liên kết để đưa ra kế hoạch, chương trình hành động thống nhất. Hiện nay, mỗi một ngành mới chỉ nhìn UTGT dưới góc độ của ngành mình. Cần nhìn nhận đồng bộ các vấn đề để tập trung giải quyết, đồng thời cần huy động cộng đồng, chuyên gia, nhiều ngành nghề cùng tham gia để có những giải pháp mang tính thực tiễn...
