Tại Kỳ họp thứ 9 vừa qua, nhiều đại biểu Quốc hội đã đặt câu hỏi về sự chênh lệch lớn trong số liệu thống kê xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Trung Quốc. Theo đó, số liệu xuất khẩu của nước ta thấp hơn nhập khẩu của Trung Quốc 5 tỷ USD, tương đương 33% và nhập khẩu của ta thấp hơn xuất khẩu của Trung Quốc 20 tỷ USD, tương đương 46%.
Cụ thể, ở số liệu xuất khẩu của nước ta chênh lệch chủ yếu ở nhóm hàng “máy móc, thiế bị điện và cá bộ phận của chúng” với 5,5 tỷ USD. Riêng nhóm khoáng sản tổng chênh lệch không nhiều (166 triệu đồng).
 |
| Số liệu xuất khẩu của nước ta thấp hơn nhập khẩu của Trung Quốc 5 tỷ USD, tương đương 33% và nhập khẩu của ta thấp hơn xuất khẩu của Trung Quốc 20 tỷ USD, tương đương 46%. Ảnh minh họa |
Ở nhóm nhập khẩu, Việt Nam ghi thiếu 20 tỷ USD so với Trung Quốc. Trong đó, dệt may, giày dép, máy móc, thiết bị xe cộ..., thiếu 12,5 tỷ USD so với Trung Quốc thống kê (tương đương 60%). Một số nhóm hàng tiêu dùng như rau quả cũng chênh tới 1,6 tỷ USD (gồm giường tủ bàn ghế, đồ gốm sứ, đồ dùng gia đình bằng kim loại…).
Lý giải về mức chênh lệch này, bà Lê Thị Minh Thủy - Vụ trưởng Vụ Thương mại dịch vụ, Tổng Cục Thống kê cho biết, sự chênh lệch số liệu do hai nhóm nguyên nhân chính là phương pháp thống kê và hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại.
Ở về phương pháp thống kê, sự chênh lệch xảy ra do sự khác nhau về quy định thống kê nước đối tác, thời điểm, phạm vi thống kê, xác định trị giá, tỷ giá... của 2 nước.
Theo đó, một số luồng hàng từ Trung Quốc vào Việt Nam sẽ không được thống kê vào nhập khẩu của Việt Nam (như hàng tạm nhập tái xuất, quá cảnh, chuyển tải), nếu từ Trung Quốc, Hongkong được vận chuyển qua Việt Nam theo thủ tục hải quan về tạm nhập, tái xuất, quá cảnh, chuyển tải. Tuy nhiên, phía Trung Quốc và Hongkong lại thống kê là xuất khẩu với nước hàng đến là Việt Nam.
Cùng với đó, hai nước cùng áp dụng nguyên tắc xác định trị giá hải quan, nhưng với một số trường hợp, Hải quan Trung Quốc và Việt Nam có thể xác định trí giá lô hàng cao thấp khác nhau. Đặc biệt, một số sản phẩm có thể được Trung Quốc tính vào dịch vụ, nhưng Việt Nam lại coi là hàng hóa (hoặc ngược lại) như các sản phẩm phần mềm, trò chơi điện tử… được lưu giữ trên băng, đĩa mềm.
Liên quan đến lý do buôn lậu, gian lận thương mại, đại diện Tổng cục thống kê cũng cho biết, hầu hết các hàng nhập khẩu lậu không thống kê được. Với biên giới đường bộ dài, khó kiểm soát, hàng nhập lậu từ Trung Quốc vào Việt Nam qua đường tiểu ngạch, cư dân biên giới, Trung Quốc kiểm soát được và tính vào xuất khẩu của họ, nhưng không thống kê được. Với biên giới đường bộ dài, khó kiểm soát, hàng nhập lậu từ Trung Quốc vào Việt Nam qua đường tiểu ngạch, cư dân biên giới, Trung Quốc kiểm soát được và tính vào xuất khẩu của họ, nhưng không thống kê được trong nhập khẩu của Việt Nam.
Nhiều Link Vào Trang Chủ MM88.COM Chính Thức Việt Nam khi nhập khẩu hàng hóa, đặc biệt hàng hóa chịu thuế nhập khẩu cao, thông đồng với Link Vào Trang Chủ MM88.COM Chính Thức đối tác khai giá thấp để hưởng mức thuế thấp. Ngược lại, các Link Vào Trang Chủ MM88.COM Chính Thức Trung Quốc cũng có thể khai trị giá xuất khẩu cao để hưởng khấu trừ cao.
Trước những khó khăn trên, đại diện Tổng cục thống kê cũng đưa ra kiến nghị, Trung Quốc hiện là bạn hàng lớn nhất của Việt Nam, mức nhập siêu từ thị trường này ngày càng lớn, đề xuất với Chính phủ giao Bộ Công Thương đề nghị phía Trung Quốc phối hợp hải quan hai nước thực hiện rà soát số liệu để lượng hóa tác động của từng nguyên nhân.
Cùng với đó, cần có các biện pháp hiệu quả kiểm soát hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại, quản lý các luồng hàng ra vào để hỗ trợ sản xuất trong nước, nhất là khi nước ta tham gia các hiệp định thương mại như Hiệp định thương mại ASEAN - Trung Quốc, hay Hiệp định thương mại tự do… trong thời gian tới.
Tổng cục thống kê cho rằng, ngoài việc thực hiện thống kê hàng hóa xuất nhập khẩu như các quy định hiện hành, khuyến nghị Tổng cục Hải quan theo dõi thêm những luồng hàng hóa ngoài phạm vi thống kê như tạm nhập tái xuất, quá cảnh, chuyển tải… và nghiên cứu sớm thực hiện thống kê theo tiêu chí “nước gửi hàng” song song với tiêu chí “nước xuất xứ” để tránh tình trạng chênh lệch lớn hiện nay.
