Chỉ trong hơn một năm, hàng loạt phim kinh dị, tâm linh Việt đã gia nhập câu lạc bộ trăm tỷ, biến thể loại từng bị xem là “kén khách” thành một trong những động lực tăng trưởng của phòng vé. Tuy nhiên, bên cạnh những phim doanh thu cao, không ít tác phẩm lặng lẽ thất bại.
Điểm tựa văn hóa phía sau 'cơn sốt' phim trăm tỷ
Giữa tháng 6/2026, phim “Phí phông: Quỷ máu rừng thiêng” cán mốc 201 tỷ đồng, “Heo 5 móng” đạt 124 tỷ đồng và “Ma xó” vượt 116 tỷ đồng chỉ sau 10 ngày công chiếu, dòng phim kinh dị - tâm linh tiếp tục khẳng định sức hút tại phòng vé Việt.
Chỉ trong 2 năm gần đây, hàng loạt tác phẩm như “Quỷ cẩu”, “Ma da”, “Đèn âm hồn”, “Quỷ nhập tràng”... đã gia nhập câu lạc bộ trăm tỷ, trong khi các phim mang màu sắc tâm linh như “Nhà gia tiên”, “Làm giàu với ma” cũng đạt doanh thu ấn tượng.
Sự bứt phá của “Ma xó” (đạo diễn Phan Bá Hỷ) tiếp tục củng cố vị thế của dòng phim kinh dị dân gian trên màn ảnh Việt. Chỉ sau thời gian ngắn công chiếu, bộ phim đã vượt mốc 100 tỷ đồng doanh thu, trở thành tác phẩm trăm tỷ tiếp theo của điện ảnh Việt trong năm 2026.
Tính đến điểm trưa 15/6, “Ma xó” đang có doanh thu gần 117 tỷ đồng, và hiện đang giữ “ngôi vương” phòng vé. Chỉ tính riêng doanh thu nửa ngày 15/6, bộ phim này đã bán được 17.584 vé trên tổng số 2.549 suất chiếu, thu về 1,2 tỷ đồng. Thành tích này đồng thời dấy lên câu hỏi về “mỏ vàng” mới của phòng vé Việt?
Trong nhiều năm, phim hài và tình cảm được xem là những bảo chứng doanh thu. Tuy nhiên, vài năm gần đây, dòng phim kinh dị đang dần vươn lên chiếm lĩnh phòng vé. Theo đạo diễn Lương Đình Dũng, sức hút của thể loại này đến từ sự kết hợp giữa yếu tố giật gân, tâm lý và khả năng tạo hiệu ứng lan truyền mạnh trên mạng xã hội.
Dẫu vậy, thành công của các phim kinh dị Việt không chỉ nằm ở những màn hù dọa. Điểm chung của nhiều tác phẩm ăn khách là khai thác chất liệu văn hóa dân gian, tín ngưỡng và các truyền thuyết quen thuộc trong đời sống người Việt.
“Ma da” lấy cảm hứng từ truyền thuyết ma nước vùng sông nước Nam Bộ, “Quỷ cẩu” khai thác hình tượng chó đen trong dân gian, “Quỷ nhập tràng” gợi lại những quan niệm quen thuộc về thế giới bên kia. Trong khi đó, “Phí phông”, “Heo 5 móng” hay “Ma xó” cũng tìm đến những câu chuyện, tín ngưỡng và chất liệu văn hóa bản địa.
Chính kho tàng truyền thuyết dân gian, tín ngưỡng và văn hóa vùng miền đang trở thành lợi thế riêng của điện ảnh Việt. Nếu các bom tấn quốc tế vượt trội về kỹ xảo và công nghệ, thì những câu chuyện mang đậm bản sắc Việt lại là nguồn cảm hứng khó có thể sao chép.
Không phải cứ “có ma” là thắng lớn
Tuy nhiên giới chuyên gia cho rằng, sẽ là vội vàng nếu xem kinh dị tâm linh là “mỏ vàng” dễ khai thác của điện ảnh Việt. Bên cạnh những bộ phim thắng lớn, thị trường cũng chứng kiến không ít tác phẩm thất bại hoặc không đạt kỳ vọng.
“Đồi hành xác: Tà thuyết đen trở lại” chỉ thu khoảng 2 tỷ đồng trước khi rút khỏi rạp, “Năm mười” đạt doanh thu khiêm tốn, còn “Dưới đáy hồ” hay “Tìm xác: Ma không đầu” đều không tạo được hiệu ứng phòng vé như mong đợi. Ngay cả “Út Lan: Oán linh giữ của”, bộ phim từng được đánh giá có nhiều lợi thế về đề tài và truyền thông, cũng không thể gia nhập câu lạc bộ trăm tỷ.
Chỉ trong cùng giai đoạn, doanh thu phim kinh dị Việt dao động từ hơn 200 tỷ đồng đến khoảng 2 tỷ đồng, cho thấy thành công không nằm ở thể loại mà ở chất lượng tác phẩm. Thực tế này bác bỏ quan điểm cho rằng phim kinh dị là dòng phim “dễ thành công, khó thất bại”, khi kịch bản, cách kể chuyện và hiệu ứng truyền miệng mới là yếu tố quyết định.
Theo nhà phê bình Lê Hồng Lâm, một bộ phim muốn thành công phải có chất liệu gần gũi với đời sống và tạo được sự đồng cảm với người xem. Vì thế, không ít tác phẩm được Thiên đường trò chơi đổi thưởng MM886 lớn vẫn thất bại do cách kể chuyện hời hợt. Thực tế cũng cho thấy khán giả ngày nay không chỉ tìm kiếm cảm giác sợ hãi, mà còn đòi hỏi một câu chuyện hợp lý, giàu cảm xúc và có chiều sâu văn hóa.
Trong nhiều phim ăn khách, yếu tố kinh dị chỉ là lớp vỏ, còn cốt lõi vẫn là những câu chuyện về gia đình, lòng tham, sự trả giá và bi kịch con người. Theo các chuyên gia, thành công của dòng phim này đến từ việc khai thác chất liệu văn hóa dân gian để tạo bản sắc riêng.
Tuy nhiên, sự bùng nổ của phim kinh dị cũng kéo theo nguy cơ bão hòa. Đạo diễn - nhà sản xuất Võ Thanh Hòa cho rằng, khi quá nhiều tác phẩm cùng khai thác các môtíp quen thuộc như oán linh, lời nguyền hay tà thuật, sự lặp lại là điều khó tránh khỏi.
Thực tế, điện ảnh Việt từng chứng kiến điều tương tự với phim hài, remake hay thanh xuân, khi một thể loại thành công nhanh chóng trở thành trào lưu rồi dần bão hòa. Bởi vậy, nếu chỉ chạy theo xu hướng mà thiếu sự Thiên đường trò chơi đổi thưởng MM886 về kịch bản và cách kể chuyện, các nhà làm phim hoàn toàn có thể nhận về thất bại. Thành công của dòng phim kinh dị thời gian qua cho thấy không phải cứ “có ma” là sẽ thắng lớn ở phòng vé.
Giới điện ảnh nhận định, thành công của dòng phim kinh dị tâm linh cho thấy điện ảnh Việt đã tìm thấy nguồn chất liệu giàu tiềm năng từ chính văn hóa bản địa. Tuy nhiên, giống mọi trào lưu từng xuất hiện, cơn sốt chỉ có ý nghĩa nếu được chuyển hóa thành những tác phẩm có giá trị lâu dài. Nếu không, những bộ phim trăm tỷ chỉ là dấu ấn ngắn hạn của một giai đoạn bùng nổ.
