Trong chuyến thăm Vùng Kursk mới đây, Tổng thống Nga Vladimir Putin nêu rõ rằng, lính đánh thuê nước ngoài chiến đấu cho Kiev nên biết rằng, họ không được hưởng sự bảo vệ hợp pháp theo luật pháp quốc tế như những người lính chiến đấu thông thường của Ukraine.
Phát biểu tại cuộc họp với Bộ Tổng tham mưu và các chỉ huy quân đội Nga vào ngày 12/3, Tổng thống Nga Putin tuyên bố rằng, bất kỳ binh lính Ukraine hoặc lính đánh thuê nước ngoài nào bị bắt trên đất Nga đều có thể bị "đối xử như những kẻ khủng bố theo luật pháp Nga”.
“Tất cả những người phạm tội chống lại dân thường trên lãnh thổ Vùng Kursk, đối đầu với Lực lượng vũ trang, cơ quan thực thi pháp luật và các dịch vụ đặc biệt của chúng tôi, đều là những kẻ khủng bố theo luật pháp của Liên bang Nga. Đây là cách Văn phòng Tổng công tố Nga và Ủy ban điều tra xác định hành động của họ”, ông Putin nói.
Nhà lãnh đạo Nga nhấn mạnh rằng, Moscow "đối xử và sẽ đối xử nhân đạo với mọi người", bao gồm cả tù nhân chiến tranh (POW), nhưng cảnh báo rằng, lính đánh thuê không có địa vị pháp lý giống như quân đội chính quy.
“Tôi vẫn muốn nhắc nhở các bạn rằng, lính đánh thuê nước ngoài không được Công ước Geneva năm 1949 về tù binh chiến tranh bảo vệ”, nhà lãnh đạo Nga nói.
Khu vực Kursk của Nga đã phải đối mặt với một cuộc tấn công lớn của lực lượng Ukraine vào tháng 8/2024, và quân đội Nga đã dần đẩy lùi họ trong một hoạt động tăng cường trong những tuần gần đây.
Tại các khu vực được kiểm soát, các nhà điều tra Nga đã tìm thấy bằng chứng về việc quân đội Ukraine thực hiện hành vi hãm hiếp, tra tấn và giết người đối với thường dân trong thời gian chiếm đóng.
Theo chính quyền Nga, lính đánh thuê nước ngoài cũng đóng vai trò tích cực trong các cuộc xâm nhập của Ukraine, và cảnh báo rằng, bất kỳ quân đội nào hỗ trợ Kiev đều sẽ bị coi là "mục tiêu hợp pháp".
Theo Công ước Geneva lần thứ ba, những người lính chiến đấu thường xuyên chiến đấu cho một bên được công nhận trong một cuộc xung đột được bảo vệ nếu bị bên đối phương bắt giữ.
Tình trạng tù binh chiến tranh đảm bảo quyền tiếp cận nơi trú ẩn, thực phẩm, chăm sóc y tế và bảo vệ khỏi các cuộc chiến, cũng như các biện pháp bảo vệ chống lại bạo lực, đe dọa và đối xử hạ nhục. Họ cũng không thể bị truy tố chỉ vì tham gia vào các cuộc chiến trừ khi họ phạm tội ác chiến tranh.
Tuy nhiên, Điều 47 của Nghị định thư bổ sung I của công ước đã loại trừ rõ ràng lính đánh thuê khỏi danh sách những người tham chiến thường xuyên, nghĩa là họ không được hưởng quy chế tù binh chiến tranh.
Chính quyền Nga liên tục truy tố lính đánh thuê nước ngoài chiến đấu cho Kiev. Vào tháng 1/2025, một tòa án Nga đã tuyên án cựu Biệt kích Lục quân Mỹ Patrick Creed 13 năm tù vì phục vụ cho quân đội Ukraine từ năm 2022 đến năm 2023.
Vào tháng 3/2025, công dân Anh James Scott Rhys Anderson đã bị tòa án Nga tuyên án 19 năm tù sau khi bị kết tội phạm tội chống lại thường dân ở Khu vực Kursk.
