Chuẩn bị thể lực rất quan trọng
Thầy Hải cho rằng, huấn luyện thể thao là một quá trình nhiều năm bao gồm các thời kỳ lứa tuổi của vận động viên (VĐV), nội dung hình thức và cấu trúc huấn luyện sẽ thay đổi để phù hợp với đặc điểm, lứa tuổi và logic quá trình hoàn thiện thể thao.
Trong quá trình huấn luyện, VĐV điền kinh nói chung và chạy cự ly 100m nói riêng đều có 4 giai đoạn: Giai đoạn huấn luyện ban đầu; giai đoạn chuyên môn hoá ban đầu; giai đoạn chuyên hóa sâu và giai đoạn hoàn thiện thể thao. Mỗi giai đoạn đảm nhiệm một chức năng và nhiệm vụ riêng biệt đáp ứng yêu cầu của mục đích huấn luyện.
Từ kinh nghiệm huấn luyện, thầy Hải nhận định: Huấn luyện ở giai đoạn đầu làm cơ sở, nền tảng cho 2 giai đoạn sau, song muốn nâng cao thành tích các môn điền kinh nói chung và chạy 100 m nói riêng phải sử dụng các bài tập phát triển thể lực chuyên môn tốt, trên cơ sở phát triển thể lực chung đầy đủ.
Quá trình chuẩn bị thể lực cho người tập bao gồm chuẩn bị thể lực chung và chuẩn bị thể lực chuyên môn.
Trong huấn luyện 100 m, việc phát triển các tố chất sức nhanh rất quan trọng, đặc biệt là các bài tập phát triển sức nhanh, sức mạnh nhanh, sức bền tốc độ.
Khi chạy 100 m nếu thiếu 1 trong 3 yếu tố thì không thể đảm bảo duy trì được hết cự ly ở công suất tối đa. Cụ thể nếu có sức nhanh mà thiếu sức bền tốc độ thì không thể duy trì tốc độ và sự bứt phá ở cuối cự ly.
Vì vậy, sức nhanh, sức mạnh nhanh và sức bền tốc độ là 1 trong 3 yếu tố luôn gắn chặt với nhau để tạo nên thể lực chuyên môn đặc trưng cho chạy 100 m.
Nội dung bài tập phát triển thể lực chuyên môn trong chạy 100 m
Trên cơ sở đánh giá thực trạng việc sử dụng bài tập phát triển thể lực chuyên môn chạy 100 m nam đội tuyển trường THPT Cao Bá Quát và trên kết quả phỏng vấn tài liệu chuyên môn, thầy Phùng Đăng Hải xác định được 14 bài tập.
Trong đó, 4 bài tập phát triển sức mạnh nhanh; 4 bài tập phát triển tốc độ và 6 bài tập phát triển sức bền tốc độ.
Bài tập phát triển sức mạnh tốc độ với nội dung tập: Bật xa 5 - 6 lần; đạp sau 50 m; bật cóc 30 m; nhảy bật trên từng chân khi gánh tạ từ 50 - 60% trọng lượng bản thân 15 phút.
Phát triển sức nhanh gồm các bài tập: Bài tập tín hiệu 2 tổ x 2’; xuất phát có súng lệnh 2 x (30+70+50 m); chạy 30 m tốc độ cao; chạy tăng tốc độ 2 (30+60+100m) nghỉ giữa 4 - 6 phút.
Phát triển sức bền tốc độ gồm các bài tập: Chạy lặp lại 100 m; chạy lặp lại 150 m; chạy 150 + 200 + 300 m; nhảy xa 10 bước tại chỗ; chạy 120 + 150 + 200 m và chạy 100 m.
Bài tập phát triển sức mạnh tốc độ, sức nhanh và sức bền tốc độ được thầy Hải thực nghiệm với thời gian 5 tuần. Mỗi tuần 4 buổi, trong đó 3 buổi phát triển thể lực chuyên môn; mỗi buổi 90 -120 phút, dựa vào mục đích của giai đoạn huấn luyện và dựa theo quỹ thời gian cho mỗi buổi tập cũng như trình độ thể lực của các nam VĐV.
Các bài tập đó được áp dụng vào thực nghiệm cho mỗi giáo án, thời gian thực nghiệm là 60 - 90 phút cho phần cơ bản.
“Những bài tập ứng dụng nhằm phát triển thể lực chuyên môn trong chạy 100m nam trường THPT Cao Bá Quát đã có hiệu quả cao và phù hợp với kết quả kiểm tra các test thể hiện thành tích bật xa tại chỗ, chạy 30 m tốc độ cao, chạy 120m xuất phát cao, chạy 100 m xuất phát thấp” - Thầy Phùng Đăng Hải cho biết.
