(GD&TĐ) - Tổng thống Mỹ Barack Obama và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vừa kết thúc cuộc gặp thượng đỉnh kéo dài 2 ngày (7-8/6) tại khu nghỉ dưỡng Sunnylands (Nam California, Hoa Kỳ). Đây là cuộc gặp thượng đỉnh đầu tiên giữa hai nguyên thủ của hai nền kinh tế lớn nhất thế giới kể từ khi ông Tập Cận Bình chính thức giữ cương vị Chủ tịch Trung Quốc. Trên danh nghĩa đây chỉ là cuộc gặp không chính thức nhưng chương trình nghị sự của nó lại hàm chứa những nội dung quan trọng thể hiện quan điểm của mỗi nước trong quan hệ song phương, khu vực và thế giới. Chính vì vậy, cuộc gặp Mỹ - Trung đã trở thành tâm điểm chú ý của dư luận thế giới tuần qua.
 |
| Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Barack Obama tại Sunnylands |
Không chính thức nhưng hết sức quan trọng
Lẽ ra, cuộc gặp chính thức đầu tiên của họ sẽ diễn ra bên lề Hội nghị Thượng đỉnh G-20 ở Saint-Peterburg (Nga) vào tháng 9 tới. Tuy nhiên, trong bối cảnh quan hệ Mỹ - Trung có nhiều điểm nóng cần được giải quyết, thu xếp một cuộc gặp không chính thức như thế này là hết sức hợp lý. Bỏ qua những nghi thức gò bó, rườm rà của một cuộc gặp gỡ chính thức cấp MM88b nạp rút nhanh, Barack Obama và Tập Cận Bình như gửi một thông điệp đến toàn thế giới rằng đây là cuộc gặp gỡ trên tinh thần cởi mở, thẳng thắn, thân thiện và đầy trách nhiệm.
Chính vì vậy, chương trình nghị sự của cuộc gặp gỡ thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Trung Quốc và Mỹ có nhiều nội dung căng thẳng, gây tranh cãi như an ninh mạng, tỷ giá đồng nhân dân tệ, mất cân bằng thương mại, an ninh và an toàn hàng hải ở biển Hoa Đông, biển Đông, xung đột Syria, vấn đề hạt nhân Triều Tiên…
Tuy nhiên, theo Phó Chủ tịch Quỹ Carnegie vì hòa bình quốc tế Douglas Paal thì mục tiêu lớn nhất trong cuộc gặp không chính thức lần này là hai nhà lãnh đạo sẽ trao đổi quan điểm về “bức tranh chung” của quan hệ song phương.
Chủ tịch Tập Cận Bình nhấn mạnh về sự cần thiết phải xây dựng mối quan hệ “nước lớn, kiểu mới” giữa hai siêu cường thông qua tăng cường đối thoại, củng cố lòng tin, phát triển hợp tác và vượt qua những khác biệt của hai nước.
Ông Tập cho rằng, nhân dân Trung Hoa và nhân dân Mỹ là hết sức vĩ đại, sống ở hai nước cũng vĩ đại. Ông Tập cam đoan, nếu hai bên đưa ra những quyết định kiên quyết sẽ tràn đầy tự tin, có được sự kiên nhẫn và khôn ngoan thì chắc chắn sẽ tạo dựng được mối quan hệ kiểu mới này.
Tổng thống Barack Obama chỉ ra sự cần thiết phải thực hiện các bước đi cụ thể để thể chế hóa và tổ chức thường xuyên các cuộc đàm phán song phương. Bóng gió về chuyện Trung Quốc muốn “bằng vai phải lứa” với Mỹ, Barack Obama nói: “Trung Quốc sẽ phải tiếp tục đi theo con đường phát triển hòa bình, phù hợp với lợi ích của Mỹ. Nếu Trung Quốc đạt được thành tựu đó sẽ có những đóng góp thực sự vào sự phát triển của kinh tế thế giới và như vậy, Trung Quốc sẽ trở thành đối tác bình đẳng của Mỹ, hai nước có thể hợp tác với nhau để chống lại tập hợp các thách thức toàn cầu…”. Nếu Mỹ và Trung Quốc cùng nhau hợp tác, tránh đối đầu thì việc thực hiện các mục tiêu như an ninh, thịnh vượng sẽ trở nên dễ dàng hơn - Barack Obama nhấn mạnh.
Barack Obama thông báo, ông và Tập Cận Bình cùng cho rằng, vào thời điểm hiện tại, hai nước đang có “cơ hội đặc biệt” để thúc đẩy quan hệ song phương lên tầm cao mới và ông dự định sẽ sử dụng cơ hội này. Trả lời câu hỏi của phóng viên về an ninh mạng, Chủ tịch Trung Quốc cho rằng, bản thân Trung Quốc cũng bị tin tặc tấn công, rằng an ninh mạng là vấn đề chung của cả Mỹ và Trung Quốc. Về vấn đề này, hai bên thống nhất thành lập nhóm công tác trong khuôn khổ đối thoại Mỹ - Trung về an ninh chiến lược để cùng nghiên cứu. Tập Cận Bình nhấn mạnh rằng Trung Quốc và Mỹ nên loại bỏ những nghi ngờ và hiềm khích đang tồn tại giữa hai bên để an ninh mạng trở thành xu hướng mới trong hợp tác song phương. “Sự hợp tác tốt giữa Trung Quốc và Mỹ có thể trở thành nền tảng của sự ổn định trên thế giới và động lực cho sự chung sống hòa bình trên cả hành tinh”- Tập Cận Bình cam đoan.
Quan hệ Trung - Mỹ dưới cái nhìn đa chiều
Khi Chủ tịch Tập Cận Bình kết thúc chuyến thăm nước Mỹ cũng là lúc Tân Hoa Xã đưa ra bài xã luận nhan đề “Một trang mới trong lịch sử quan hệ Trung - Mỹ”. Bài báo nêu rõ: “Thiết lập mối quan hệ kiểu mới giữa các cường quốc vĩ đại không chỉ vì lợi ích của nhân dân Trung Quốc và Mỹ, mà còn mang lại lợi ích cho hoà bình, ổn định và phát triển trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương và thế giới nói chung”.
Giáo sư ĐH Houston Li Jianqiang cho rằng, cuộc gặp gỡ Obama - Tập Cận Bình là bước đi đầu tiên trên con đường hướng tới một mô hình mới của quan hệ Trung - Mỹ. Lee Cheng - thành viên cao cấp của Viện Brookings (Mỹ) cho rằng cuộc hội đàm tập trung vào xây dựng một mô hình mới của quan hệ giữa các cường quốc cho thấy tính hợp tác nhiều hơn là đối đầu. Điều phối viên trưởng của Trung tâm nghiên cứu chính sách BRICS Adrian Ertal Abdenur cảm thấy vui mừng vì “Tập Cận Bình đã chỉ ra rằng, có đủ không gian cho Trung Quốc và Mỹ ở Thái Bình Dương”.
Tuy nhiên, theo các nhà phân tích, quan hệ Mỹ - Trung còn ẩn chứa không ít bất đồng ở tầm cỡ chiến lược. Để giải quyết những bất đồng ở dạng địa 1MM88.com Uy Tín Số 1 Việt Nam, địa kinh tế thì một cuộc gặp gỡ như vậy là chưa đủ.
Duy Long
