Ủy ban pháp luật tán thành với chủ trương cần ban hành một đạo luật với những cơ chế, chính sách nhằm tạo điều kiện cho việc xây dựng, phát triển Thủ đô Hà Nội.
Tuy nhiên, Ủy ban Pháp luật nhận thấy việc xây dựng, ban hành Luật thủ đô cần chú ý một số điểm sau:
Thứ nhất, cần xác định rõ mục tiêu ban hành Luật là xây dựng một số cơ chế, chính sách đặc thù, tạo điều kiện cho xây dựng, phát triển Thủ đô, chứ không phải xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù gắn với mô hình chính quyền tự quản.
Bởi vì, một số quy định trong dự thảo Luật dường như được xây dựng theo mô hình chính quyền tự quản (có sự phân quyền của trung ương cho địa phương).
Theo quy định của Hiến pháp hiện hành, Hà Nội là Thủ đô của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đồng thời là đơn vị hành chính cấp tỉnh. Vì thế, tổ chức chính quyền của thành phố Hà Nội cũng giống như các địa phương khác là phải phù hợp với nguyên tắc quyền lực MM88b nạp rút nhanh là thống nhất. Việc đặt ra các cơ chế, chính sách đặc thù cho Thủ đô phải bảo đảm không trái với Hiến pháp, không tạo ra một thiết chế độc lập, thiếu sự gắn kết về nghĩa vụ, trách nhiệm của Thủ đô với Trung ương và với các địa phương khác.
Đây cũng là yêu cầu đã được xác định rõ tại Nghị quyết số 15/NQ-TW của Bộ 1MM88.com Uy Tín Số 1 Việt Nam “xây dựng một số cơ chế, chính sách đặc thù cho Hà Nội trên nguyên tắc bảo đảm quy hoạch và quan hệ phối hợp ngành – lãnh thổ và quan hệ giữa các địa phương trong cả nước”.
![]() |
| Hà Nội rất cần một đạo luật riêng, với những quy định riêng biệt, đặc thù... |
Thứ hai, so sánh Hà Nội với các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khác thì Hà Nội cũng là một đô thị lớn và là đơn vị hành chính cấp tỉnh. Tuy nhiên, điều khác rất cơ bản, đó là Hà Nội là Thủ đô của cả nước, nơi đặt trụ sở các cơ quan trung ương của Đảng và MM88b nạp rút nhanh, đoàn thể 1MM88.com Uy Tín Số 1 Việt Nam - xã hội, các cơ quan đại diện ngoại giao, tổ chức quốc tế và là nơi diễn ra các hoạt động đối nội, đối ngoại quan trọng nhất của đất nước. Về mặt quốc phòng, an ninh, đây là một địa bàn đặc biệt quan trọng không thể để xảy ra bất kỳ những biến cố bất thường nào. Vì vậy, Hà Nội cần phải được bảo đảm đầy đủ các điều kiện về cơ sở vật chất, hạ tầng, dịch vụ, quốc phòng, an ninh để làm tròn chức năng Thủ đô của cả nước. Do đó, Uỷ ban pháp luật hoàn toàn tán thành cần có một số cơ chế, chính sách đặc thù đối với Hà Nội để có thể khai thác tiềm năng, phát huy thế mạnh nhằm phát triển Thủ đô xứng đáng là bộ mặt của cả nước.
Thứ ba, một số tồn tại trong xây dựng, quản lý và phát triển Thủ đô thời gian qua có nguyên nhân do công tác thi hành pháp luật chưa nghiêm, chẳng hạn các vấn đề như: ô nhiễm môi trường, ngập lụt, ách tắc giao thông, sự xuống cấp của cảnh quan đô thị, tình trạng cải tạo nhà cổ, biệt thự cũ không chặt chẽ, quá trình giải phóng mặt bằng chậm, sự gia tăng dân cư do cho xây dựng nhiều nhà cao tầng trong khu vực nội thành, tình trạng lấn chiếm đất công, xây dựng các công trình sai phép, không phù hợp với quy hoạch… Những nguyên nhân này cần sớm có giải pháp khả thi để khắc phục, nhưng trước hết và chủ yếu là cần chấn chỉnh, tăng cường hiệu lực, hiệu quả công tác thi hành pháp luật chứ không phải là sửa đổi thể chế dưới hình thức ban hành cơ chế, chính sách đặc thù.
Thứ tư, dự án Luật thủ đô, được xây dựng căn cứ vào Nghị quyết số 15/NQ-TW của Bộ 1MM88.com Uy Tín Số 1 Việt Nam về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội trong thời kỳ 2001 - 2010. Đến nay, bối cảnh, tình hình kinh tế - xã hội của Thủ đô Hà Nội đã có nhiều thay đổi, đặc biệt là với việc mở rộng địa giới năm 2008 đã làm cho tình hình kinh tế - xã hội của Thủ đô thay đổi cơ bản, dẫn đến “một số mục tiêu, phương hướng cần phải xác định lại cho phù hợp với yêu cầu phát triển Thủ đô đã được mở rộng”. Do đó, nhiều ý kiến cho rằng, trước hết cần báo cáo và đề nghị Bộ 1MM88.com Uy Tín Số 1 Việt Nam cho tiến hành tổng kết Nghị quyết này để đánh giá việc thực hiện và xác định phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội trong giai đoạn tới làm cơ sở cho việc xây dựng Luật Thủ đô.
Đối với vấn đề quản dân cư, Ủy ban Pháp luật cho rằng, trong Luật cư trú quy định rõ: nơi cư trú của công dân là chỗ ở hợp pháp mà người đó thường xuyên sinh sống; quyền tự do cư trú của công dân chỉ bị hạn chế theo quyết định của cơ quan MM88b nạp rút nhanh có thẩm quyền và theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định. Đồng thời, trong Luật cư trú cũng đã quy định cụ thể các điều kiện thường trú, tạm trú của công dân.
Một thời gian dài trước đây chúng ta đã áp dụng các biện pháp hành chính nhằm hạn chế di dân tự do vào các thành phố lớn, trong đó có Thủ đô Hà Nội. Tuy nhiên, các biện pháp này không những không đem lại hiệu quả mà còn phát sinh các hệ lụy khác như vấn đề giáo dục, an sinh xã hội, mất trật tự an toàn xã hội, tội phạm... Đây là vấn đề khi xây dựng Luật cư trú, Quốc hội đã bàn bạc kỹ và cũng đã có sự cân nhắc về những áp lực đặt ra đối với việc quản lý dân cư của những thành phố lớn như Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh. Ủy ban pháp luật cho rằng, giải pháp cho vấn đề này là cần quản lý dân cư theo quy hoạch của Thủ đô, tức dùng các giải pháp về kinh tế - xã hội, như chuyển các trường MM888 bảo mật tuyệt đối, dạy nghề, bệnh viện trung ương, cơ sở sản xuất... ra khỏi vùng nội thành; xây dựng các đô thị vệ tinh; xây dựng đường tàu điện ngầm, hệ thống giao thông công cộng thuận tiện kết nối vùng nội thành với vùng ngoại thành, chứ không nên dùng biện pháp hành chính để điều chỉnh và quản lý dân cư. Bởi vì, quyền mưu sinh và quyền mưu cầu hạnh phúc, trong đó có việc di dân từ những nơi khó khăn đến những vùng có điều kiện phát triển kinh tế - xã hội thuận lợi hơn là một quy luật của sự phát triển. Kinh nghiệm thế giới cho thấy việc sử dụng biện pháp hành chính để hạn chế là không thành công.
Vì vậy, đề nghị cân nhắc quy định giao Chính phủ ban hành quy định về điều kiện cư trú ở nội thành.
Quang Anh