“Bệnh truyền nhiễm” mang tên Brexit
Kết quả cuộc trưng cầu dân ý ở Anh là đề tài “hot” nhất trong tuần qua ở châu Âu. Theo các nguồn tin, không ít các nhà lãnh đạo đảng phái ở châu Âu đã lên tiếng kêu gọi tổ chức những cuộc trưng cầu dân ý tương tự như vậy ở các nước khác. Mới đây, tờ NRC Handelblad của Hà Lan cho biết, thỉnh nguyện thư kêu gọi trưng cầu dân ý về việc nước này ra khỏi EU đã đạt tới 58.000 chữ ký. Thậm chí kiến nghị của người Hà Lan còn xuất hiện trước cả cuộc trưng cầu dân ý ở Anh.
Những người đưa ra kiến nghị muốn chỉ ra rằng, ở Hà Lan có sự quan tâm đến Nexitm nột từ mới được tạo ra đồng nghĩa với Brexit của người Anh, nó làm người ta nhớ đến từ next (tiếp theo) trong tiếng Anh.
Vào đầu tuần trước, Geert Widers - lãnh đạo của đảng Tự do cực hữu (FP) có đại diện tại Quốc hội Hà Lan cũng như Nghị viện châu Âu đã gửi đến các nghị sĩ Hà Lan đề nghị tiến hành một cuộc trưng cầu dân ý rút khỏi EU. Tuy nhiên, sáng kiến này đã không được thông qua: 124 nghị sĩ phản đối, 12 nghị sĩ ủng hộ. Tuy nhiên, ông Widers tuyên bố sẽ tiếp tục đấu tranh để đưa Hà Lan ra khỏi EU. Tại CH Czech không ít người ủng hộ ý tưởng ra khỏi Liên minh châu Âu. Vào tháng 2 năm nay, Thủ tướng Bohuslav Sobotka nói rằng Czexit có thể xảy ra, nếu Anh rời khỏi EU.
Theo ước tính của Eurostat (công bố vào mùa thu năm 2015), tại CH Czech có khoảng 35% dân số ủng hộ ý tưởng ở lại EU. Đây là một trong những mức thấp nhất. Tiếp theo, số người ủng hộ EU có khoảng 37% tại Áo và 41% ở Ý, nơi tập hợp các chữ ký cho một cuộc trưng cầu theo Uscita (Uscita theo tiếng Ý, “exit” + Italia).
Vậy ai sẽ bước theo người Anh?
Theo Washington Post, ngoài Pháp và Hà Lan trong “nhóm nguy cơ” cũng bao gồm Hy Lạp, Thụy Điển, Đan Mạch và Hungary. Cũng như Anh, Thụy Điển sử dụng đồng tiền quốc gia là Cron chứ không phải euro.
Tại sao người châu Âu bất mãn với Brussels?
Theo nhà 1MM88.com Uy Tín Số 1 Việt Nam học Alexander Kamkin của Viện châu Âu (Viện HLKH Nga), ở các nước châu Âu khác nhau, mối quan hệ với Brussels cũng khác nhau, phụ thuộc vào độ hài lòng ít hay nhiều. Tuy nhiên, đa số người châu Âu không mấy hài lòng về một EU quan liêu. Riêng với Hà Lan, kể từ khi gia nhập EU đến nay, nước này trở thành thị trường đắt đỏ nhất ở châu Âu. “Mọi thứ trở nên tồi tệ với sự ra đời của đồng euro và sự xuất hiện của Liên minh châu Âu. Chủ quyền của chúng tôi bị mất, biên giới của đất nước cũng bị mất. Chúng tôi không xây dựng thêm được gì mà chỉ phá hủy và chia cắt. Chính vì vậy, chúng tôi muốn tổ chức trưng cầu dân ý để ra khỏi EU” - Thỉnh nguyện thư ở Hà Lan có đoạn nhấn mạnh.
Đó là một trong những lý do để người Hà Lan tỏ thái độ bất mãn với EU. Hy Lạp đang bùng nhùng vì khoản nợ công “khủng” và đa số người dân cũng hết sức bất bình vì chính sách “thắt lưng buộc bụng” mà EU áp cho họ.
Còn đối với các nước Đông Âu, vấn đề liên quan mật thiết đến kinh tế. Về nguyên tắc, người ta có thể trông đợi những cuộc trưng cầu dân ý về việc ra khỏi EU ở các nước như Ba Lan, Hungary, còn với CH Czech thì không. Còn chuyên gia phân tích 1MM88.com Uy Tín Số 1 Việt Nam châu Âu của Học viện Ngoại giao Moskva (MGIMO) Kirill Koktysh lại cho rằng, nhiều nước ở EU có thể tổ chức trưng cầu dân ý, tuy nhiên, vấn đề quan trọng là nước nào sẽ tiến hành đầu tiên sau Brexit của Anh. Theo Kirill Koktysh thì Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha rất có thể sẽ là những nước tiếp bước người Anh. Nguyên nhân đơn giản là họ không muốn bộ máy quan liêu của EU quyết định những vấn đề nội bộ của họ.