Người thu đổi tiền lẻ vẫn vô tư đổi, còn những người đến đây thì vẫn cứ “mưa” khắp nơi, nào là nhét vào gốc cây, gài lên cành cây, trên bàn thờ, mái nhà... Tại không ít di tích tiền lẻ còn phủ kín cả tượng Phật.
Thói quen bao giờ đổi?
Đi lễ chùa đầu năm không đơn giản để ước nguyện mà còn là thời gian để mọi người tìm về với chốn tâm linh sau những ngày tháng vất vả mưu sinh, cầu mong một năm bình an, may mắn đến với bản thân, gia đình và người thân. Năm nay, vẫn với những hình ảnh quen thuộc của bao năm về trước, trên tay nhiều người đi lễ chùa cầm theo không chỉ hương, hoa, cành lộc mà còn có những xấp tiền lẻ. Đa số những người đến chùa vẫn giữ thói quen đặt tiền lẻ ở các ban thay vì bỏ trực tiếp vào hòm công đức.
Trong dịp này, lượng khách đổ về các đền, chùa tăng đột biến khiến nhiều nơi trong tình trạng quá tải. Điều này cũng làm đảo lộn mọi lễ nghi cần thiết khiến việc lễ bái của người dân cũng trở nên nhốn nháo. Đến núi Yên Tử (Quảng Ninh) dịp này thấy tín ngưỡng tâm linh của người dân đang bị xô lệch.
Là đích đến của hàng ngàn du khách thập phương mỗi ngày, ngôi chùa Đồng nổi tiếng, thiêng liêng được tọa lạc trên đỉnh núi với độ cao trên 1.000 m so với mực nước biển, nhưng nhiều người đến đây lễ vái rồi bất chấp nguy hiểm đến tính mạng khi trèo lên để cài cắm tiền lẻ vào những khe mái ngói của chùa.
Việc sử dụng tiền mệnh giá nhỏ để đi chùa tràn lan thường tạo ra những hình ảnh không đẹp khi tiền bị rơi vương vãi, giẫm chân lên, ảnh hưởng đến văn hóa lễ chùa. Từ những lý do đó mà Ngân hàng MM88b nạp rút nhanh không đặt vấn đề in mới tiền mệnh giá dưới 2.000 đồng để phục vụ nhu cầu lễ hội, đi chùa trong năm nay.
Đồng thời Trung ương Hội Phật giáo Việt Nam, Ban Tôn giáo Chính phủ, Bộ VH,TT&DL và các địa phương cũng đã có sự tăng cường tuyên truyền, vận động người dân hạn chế việc sử dụng tiền mệnh giá nhỏ đi lễ chùa. Nhưng nhiều người dân vẫn theo thói quen khó thay đổi là cứ hễ đi chùa là đặt tiền lẻ 500, 1.000 rải rác ở nhiều ban bệ thì mới... nhiều lộc và may mắn.
Có thể nói, để chấm dứt được tình trạng “mưa tiền lẻ” nơi cửa Phật rõ ràng không phải điều đơn giản, còn phải chờ đợi người dân thay đổi nhận thức và thói quen của mình.
Dịch vụ ăn theo cũng vào mùa
Mùa lễ hội nào cũng vậy, xung quanh các đền, chùa các dịch vụ ăn theo hoạt động rất sôi động nhằm phục vụ người đi lễ như: Các mặt hàng thờ cúng, viết sớ, ăn uống, trông xe, đổi tiền lẻ… Lợi dụng tâm lý người đi lễ thường vui vẻ, thoải mái nên những người “làm dịch vụ” tha hồ “chặt chém”. Dù khách không hài lòng, nhưng vẫn phải “ngậm bồ hòn làm ngọt” để trả tiền bởi chưa làm lễ thì không thể quay ra.
Bức xúc nhất là dịch vụ trông xe tại các lễ hội và các điểm văn hóa tâm linh. Dạo quanh một số đền, chùa ở Hà Nội, giá trông xe tăng vọt so với ngày thường - ở đây những người trông xe mặc nhiên thu từ 10.000 - 20.000 đồng/xe máy.
Tuỳ thuộc vào từng loại xe gas hay xe số, số tiền khác nhau. Còn đối với ô tô, phí trông xe cao ngất ngưởng, mức giá dao động từ 50.000 - 100.000 đồng/xe. Tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám, vỉa hè của khu vực di tích đều được “khoán” cho một số cá nhân. Những bãi trông xe này đều thu phí xe máy dao động 10.000 – 20.000 đồng/xe và ô tô từ 70.000 – 100.000 đồng/xe (tuỳ từng loại xe).
Tương tự, tại khu vực chùa Phúc Khánh (quận Đống Đa) vào ngày 14 tháng Giêng, là ngày chùa này giải hạn dâng sao nên chật cứng người từ ngoài đường Tây Sơn vào trong sân chùa. Giá vé trông xe vào ngày này tại một số điểm trông xe trên đường Sơn Tây, Láng Hạ... lên tới 20.000 – 30.000 đồng/lượt nhưng nhiều khách vẫn không có chỗ để gửi.
Các hàng quán bán đồ lễ cũng đua nhau “chặt chém”. Tại khu vực Phủ Tây Hồ, nếu một lễ 3 tập tiền vàng, 1 thẻ hương giá bên ngoài là 10.000 đồng thì khách phải mua ở đây 20.000 đồng, còn riêng các loại hoa quả, bánh kẹo... giá cả cũng tăng lên rất cao. Dịch vụ đổi tiền lẻ cũng vậy, giá năm nay ở các đền, chùa, miếu, phủ... có nhỉnh hơn chút ít. Tại đền Bà Chúa Kho (Bắc Ninh) 100.000 đồng tiền chẵn đổi 70.000 đồng tiền lẻ. Còn ở Phủ Tây Hồ, chùa Hà (Hà Nội) 100.000 đồng tiền chẵn đổi được 75.000 đồng tiền lẻ... Tiền càng có mệnh giá thấp thì tỷ lệ chênh lệch càng cao.
Chị Lý Thị Lan – người làm dịch vụ đổi tiền lẻ lâu năm ở đền Bà Chúa Kho (Bắc Ninh) cho biết: “Giá tiền lẻ năm nay cao hơn năm trước là vì năm nay MM88b nạp rút nhanh không in tiền lẻ nên tiền lẻ mới trở nên khan hiếm. Ai còn giữ được tiền mới tinh (nguyên sêri) có thể đổi với tỷ lệ 2 ăn 1, tức 100.000 đồng tiền chẵn đổi lấy 50.000 đồng tiền lẻ mới...”.