Hoạt động vận chuyển thương mại qua tuyến đường thủy quan trọng này đã bị gián đoạn sau cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran hồi tháng 2/2026 và việc mở lại tuyến đường này là một trong những điểm chính của bản ghi nhớ được Tổng thống Mỹ Donald Trump ký hôm 16/6.
Washington hứa sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng của Iran, trong khi Tehran sẽ dần dần "thực hiện các biện pháp tốt nhất để đảm bảo an toàn cho việc vận chuyển hàng hóa thương mại".
Ông Trump ca ngợi thỏa thuận sơ bộ là một "sự mở cửa trở lại ngay lập tức"; đồng thời tuyên bố, "dầu đã được vận chuyển" sau khi những tàu chở dầu đầu tiên đi qua - trước khi Iran tuyên bố đóng cửa tuyến đường thủy này một lần nữa.
Iran nói gì về vấn đề này?
Iran cáo buộc Mỹ không thực hiện các cam kết và không buộc Israel ngừng các "tội ác" của mình ở Lebanon.
Ngày 20/6, Bộ Chỉ huy quân sự trung tâm Khatam al-Anbiya tuyên bố "eo biển Hormuz đã bị đóng cửa", trong khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) cảnh báo các tàu thuyền không nên tiếp cận tuyến đường thủy này và nói rằng sự an toàn của họ sẽ bị "đe dọa".
Mỹ nói gì về vấn đề này?
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance phủ nhận việc giao thông qua eo biển bị gián đoạn, khẳng định, “chúng ta thực sự đã lấy được 16 triệu thùng dầu từ eo biển Hormuz ngày hôm qua”.
Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ (CENTCOM) cho biết, “lưu lượng tàu thương mại tại eo biển Hormuz đã tăng lên vào ngày 20/6”, trong khi lực lượng Mỹ tiếp tục hoạt động trong khu vực.
Theo dữ liệu của CENTCOM, việc lưu thông an toàn qua tuyến đường thủy “vẫn được đảm bảo” và ít nhất 55 tàu thương mại đã đi qua tính đến ngày 20/6.
Điều gì thực sự đang xảy ra?
Theo công ty phân tích dữ liệu Kpler, hàng chục tàu thuyền, bao gồm 3 siêu tàu chở dầu của Saudi Arabia và 5 tàu của Iran bị trừng phạt, đã di chuyển qua tuyến đường thủy này trong những ngày gần đây.
Công ty này cũng lưu ý, hầu hết các tàu đều "đi theo các tuyến đường đã được thiết lập của Iran".
Theo trang web giám sát giao thông hàng hải MarineTraffic, một số tàu thương mại vẫn tiếp tục đi qua eo biển vào tối 20/6.
Số lượng tàu chở dầu đi qua tuyến đường thủy này đạt đỉnh điểm 25 chiếc vào ngày 17/6, nhưng được báo cáo là đã giảm xuống còn một con số vào ngày 18/6.
Liệu các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran có đang gặp nguy hiểm?
Mỹ và Iran dự kiến sẽ đạt được thỏa thuận cuối cùng về các tranh chấp còn lại, bao gồm cả chương trình hạt nhân của Iran trong vòng đàm phán 60 ngày, nhưng vòng đàm phán đầu tiên đã bị hoãn lại.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cuối cùng đã khởi hành đến Thụy Sĩ vào ngày 20/6. Các đặc phái viên của Tổng thống Trump là Steve Witkoff và Jared Kushner cũng dự kiến sẽ tham gia các cuộc đàm phán, hiện được lên kế hoạch diễn ra vào ngày 21/6.
Phái đoàn Iran, do Ngoại trưởng Abbas Araghchi và Chủ tịch Quốc hội Mohammad Ghalibaf dẫn đầu, đã bay trên Minab168 - chuyến bay đặc biệt tưởng niệm cái chết của các nữ sinh trong vụ tấn công đẫm máu nhất của Mỹ.
Phái đoàn cũng bao gồm người đứng đầu Ngân hàng Trung ương Iran, Thứ trưởng Bộ Dầu mỏ và Chủ tịch Công ty Dầu khí Quốc gia Iran.
Theo người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei, Iran đã đồng ý tham dự cuộc gặp tại Thụy Sĩ chủ yếu để làm rõ cách Mỹ dự định thực hiện các cam kết của mình theo bản ghi nhớ.
"Chấm dứt chiến tranh trên mọi mặt trận, bao gồm cả Lebanon là yếu tố chính của sự hiểu biết lẫn nhau. Bản ghi nhớ là "một gói thỏa thuận duy nhất" và việc vi phạm bất kỳ điều khoản nào sẽ khiến toàn bộ thỏa thuận bị đặt dấu hỏi”, ông Baghaei nói.
Lập trường của Israel về thỏa thuận Mỹ-Iran là gì?
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định, quân đội nước này sẽ tiếp tục hiện diện ở miền Nam Lebanon chừng nào Israel còn thấy cần thiết.
Trong khi đó, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã công bố một bản đồ mới cho thấy khu vực chiếm đóng kéo dài khoảng 10km vào lãnh thổ Lebanon.
Bộ trưởng An ninh Quốc gia theo đường lối cứng rắn Itamar Ben-Gvir tuyên bố, Israel sẽ không bị ràng buộc bởi “thỏa thuận của ông Trump” và viết trên mạng xã hội: “Toàn bộ Lebanon nên bị thiêu rụi!”.
Theo thông tin từ kênh truyền hình Channel 12, dưới áp lực từ Mỹ, ông Netanyahu được cho là đã chỉ thị IDF giữ nguyên vị trí nhưng "không nổ súng".
Bản ghi nhớ này đã làm căng thẳng quan hệ Mỹ-Israel, khi Tổng thống Trump và các thành viên trong chính quyền của ông công khai cáo buộc Israel sử dụng vũ lực quá mức ở Lebanon.
Theo báo cáo của Washington Post, các quan chức tình báo Mỹ tin Israel sẽ tìm cách phá hoại tiến trình hòa bình, đồng thời cho rằng Thủ tướng Netanyahu có thể đánh cược sự sống còn 1MM88.com Uy Tín Số 1 Việt Nam của mình vào việc leo thang xung đột với Hezbollah trước cuộc MM888 bảo mật an toàn mùa Thu này.
