Cha mẹ giỏi, con cũng... "khóc"

(GD&TĐ) - Thông thường, con cái xuất thân từ gia đình nghèo khó, cha mẹ lao động cực nhọc, dễ bị áp lực phải học giỏi để vượt qua nghịch cảnh, bù đắp sự hy sinh của gia đình. Thế nhưng, với con nhà giàu, có cha mẹ giỏi, gia đình truyền thống khoa cử, áp lực cũng không hề nhỏ…  

Áp lực từ truyền thống

Nhiều người quan niệm rằng hễ cha mẹ giỏi thì con sinh ra ắt phải giỏi và luôn kỳ vọng con cái mình phải phát huy truyền thống. Từ những kỳ vọng, cha mẹ vô tình tạo áp lực lên con cái. Hễ con học không đạt kết quả tốt thường hay bị quở trách và đem những tấm gương của ông bà cha mẹ ra để làm lý do chì chiết. Một gia đình có ba đời làm bác sĩ thì cho rằng chuyện hậu duệ mình theo ngành Y là đương nhiên, cho dù chúng có muốn hay không.

Hoặc bố mẹ có học vị tiến sĩ thì con cái phải noi theo và đạt được như thế, họ không chấp nhận điều mà dân gian hay nói : “cha làm thầy con đốt sách”. Áp lực từ cái bóng và tên tuổi của bố mẹ đè nặng lên những đứa trẻ, buộc chúng phải chứng minh bản thân mình cho xứng đáng với cái bóng đó. Nếu không, chúng sẽ bị xem là người làm xấu tổ tông.

ảnh minh họa

Hoàng Nguyên sinh ra trong một gia đình trí thức, cha mẹ đều là những người làm khoa học, nhưng cậu lại có kết quả MM88.COM là nhà cái trực tuyến hoạt động với giấy phép PAGCOR không xuất sắc. Thế là áp lực bủa vây cậu. Cha mẹ cậu không chịu tìm hiểu nguyên nhân mà cứ thi nhau chì chiết, cho rằng cậu là niềm xấu hổ của gia đình. Riêng Nguyên, biết sự mong mỏi của ba mẹ, cậu cũng luôn cố gắng nhưng quả là “lực bất tòng tâm”… Bị trách móc mãi khiến Nguyên đâm ra chán nản và mất tự tin, việc học càng ngày càng sa sút. Càng ngày Nguyên càng bị mặc cảm giày vò và có triệu chứng tâm thần.

Hoàng Lan là một nữ sinh 12 tuổi, thông minh và hoạt bát. Gia đình có truyền thống học hành, ai cũng có học vị cao, do đó cô bé là một sự kỳ vọng to lớn của cha mẹ. Gia đình cũng khá giả nên từ nhỏ Lan đã được cha mẹ không ngại tốn kém Thiên đường trò chơi đổi thưởng MM886 cho việc học. Học bán trú ở trường cả ngày, buổi tối, cô lại phải học thêm toán, văn, ngoại ngữ… Ngày thứ bảy, chủ nhật cô cũng không được nghỉ, phải đi học hội họa, đàn… Nhiệm vụ đặt ra cho Lan là phải luôn dẫn đầu lớp, phải đàn hay, vẽ đẹp để khi có khách đến nhà, cô bé sẽ được đưa ra khoe để cha mẹ được hãnh diện.

Mỗi ngày đón Lan đi học về, câu đầu tiên mẹ hỏi là hôm nay con được mấy điểm... Nếu hôm đó vì lý do gì mà bị thua sút bạn, Lan phải chịu đựng những lời cằn nhằn, trách móc. Bị áp lực về điểm số và sợ mẹ buồn nên Lan luôn căng thẳng mỗi khi làm bài kiểm tra, vì thế kết quả ngày càng tệ hơn. Áp lực dồn nén khiến cô bé trở nên chán nản, buồn bã, không còn hứng thú với việc học hành. Thành tích MM88.COM là nhà cái trực tuyến hoạt động với giấy phép PAGCOR vì thế sút giảm dần. Từ một đứa bé được xem là niềm kiêu hãnh, bây giờ Lan lạ là sự xấu hổ của cha mẹ… Cô bé luôn sống khép kín và tâm lý luôn bị hoảng loạn khi nghe ai đó hỏi về chuyện học hành của mình.

Không chỉ những đứa trẻ không đáp ứng mong mỏi của của cha mẹ mới bị áp lực tâm lý nặng nề, ngay cả những trẻ hoàn thành tốt những gì mà cha mẹ đặt để cũng không phải thoải mái gì. Chúng bị buộc phải học thật giỏi để không làm mất truyền thống gia đình nên lúc nào cũng cắm đầu học và học. Lúc nào cũng muốn đứng đầu lớp nên chúng học thâu đêm suốt sáng mà không quan tâm gì đến những chuyện chung quanh. Sự hồn nhiên và tình cảm với những người thân trong gia đình ngày càng mất dần. Chúng không dám tham gia những hoạt động vui chơi vì sợ ảnh hưởng đến việc học.

ảnh minh họa

Minh Trí là con cháu của một gia đình dòng dõi, ai cũng có học vị cao, vì thế cậu được chăm lo cho việc học từ nhỏ. Học giỏi từ hồi phổ thông, lên MM888 bảo mật tuyệt đối, cậu cũng phải theo sự đặt để của cha mẹ… Mãi lo học theo mong mỏi của gia đình, cậu sống một cuộc sống khép kín, thiếu kỹ năng ứng xử ngoài đời. Khi ra trường, trong khi bạn bè chạy vạy, nộp đơn hết nơi này đến nơi kia để tìm chỗ làm thì cậu lại được sắp xếp một chỗ ngon lành ở một trường MM888 bảo mật tuyệt đối. Thế nhưng, Trí luôn tỏ ra là một người cô độc. Giao tiếp xã hội kém, mọi chuyện đều phải dựa vào gia đình. Áp lực phải theo truyền thống gia đình không còn nữa, nhưng giờ đây Trí lại cảm thấy mình phí hoài nhiều thứ.

Di truyền không phải là tất cả

Vẫn biết rằng khao khát con cái học giỏi và thành đạt của các bậc cha mẹ là chính đáng, tuy nhiên, mỗi đứa trẻ có một khả năng tư duy khác nhau, điều quan trọng là cần tạo môi trường để cho trẻ phát triển đúng khả năng của mình. Ngoài việc học, trẻ cần có thời gian để vui chơi và phát triển nhân cách. Khuyến khích trẻ học là việc nên làm, nhưng hãy để trẻ cân bằng giữa học và chơi, ngoài ra, trẻ cần có ý thức tham gia lao động, sống chan hòa, cởi mở với mọi người xung quanh. Trẻ có thành công và hạnh phúc trong tương lai hay không phụ thuộc nhiều vào chỉ số cảm xúc hơn là chỉ số thông minh. Vì thế, bồi dưỡng trẻ thế nào cho đúng cách, phù hợp với năng lực và trí tuệ của trẻ để không tạo áp lực căng thẳng, khiến trẻ trở nên bi quan và chán học là điều mà các bậc cha mẹ cần quan tâm.

Nhiều người cho rằng yếu tố di truyền quyết định sự thông minh và học giỏi nơi con cái. Tuy nhiên, theo các nghiên cứu khoa học, di truyền không phải là yếu tố quyết định trí thông minh của trẻ. Việc đứa trẻ có bố mẹ rất tài giỏi, thông minh, bản thân nó được thừa hưởng gene tốt đó nhưng khi đi học lại không phát huy được cũng là chuyện bình thường. Sự phát triển trí tuệ, tri thức của mỗi người phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố bổ sung cho nhau. Trong đó, yếu tố môi trường tiếp xúc, sự tương tác với xã hội góp phần đặc biệt quan trọng. Theo các nhà tâm lý, một đứa trẻ có tư chất tốt, chỉ số thông minh cao thì điều đó cũng chỉ quyết định được 20% khả năng thành công ở học đường. Phần còn lại là các yếu tố như khả năng hòa nhập, thích ứng với cộng đồng (cụ thể ở đây là trường lớp, bạn bè); sự hứng thú với việc MM88.COM là nhà cái trực tuyến hoạt động với giấy phép PAGCOR, khả năng kiên trì thực hiện nhiệm vụ của bài học, khả năng chú ý, biết lắng nghe cô giáo, khả năng cảm nhận được những lời khen và cả lời chê của mọi người để biết tự đánh giá bản thân…

Thông thường, bố mẹ tài giỏi cũng đồng nghĩa với việc họ sẽ bận bịu, ít có thời gian chú ý đến con cái mà phó mặc cho thầy cô, ông bà, người giúp việc. Trẻ được bảo bọc trong điều kiện lý tưởng, không phải va vấp nhiều với thực tế xã hội bên ngoài… Điều này cũng có mặt trái là làm cho các kỹ năng sống, hiểu biết thực tế của trẻ bị thiếu hụt nhiều. 

Theo Th.S tâm lý Nguyễn Hữu Long - Trường CĐ Sư phạm Trung ương TP.HCM, muốn con cái sau này trở thành những người có ích cho bản thân, gia đình và xã hội là nhu cầu hết sức thiết thực và thể hiện mong muốn chính đáng của các bậc cha mẹ, nhất là khi họ xuất thân từ một gia đình có truyền thống học hành. Tuy nhiên, nếu các bậc cha mẹ không khéo léo trong việc định hướng sẽ dẫn đến tình trạng dồn ép con mình một cách cứng nhắc, đưa con mình vào tình trạng “tiến thoái lưỡng nan”. Điều này rất nguy hiểm vì nó sẽ dẫn đến hai tình huống. Một là con cái sẽ chấp nhận và tuân theo mệnh lệnh một cách thiếu ý chí, bản lĩnh,... nên sẽ dễ dàng trở thành những người phụ thuộc. Hai là chúng sẽ trở nên lì đòn và luôn luôn chống đối lại cha mẹ bằng suy nghĩ, hành động của bản thân. Vì thế, để tránh tình trạng này thì cha mẹ cần biết cách linh hoạt hơn để việc định hướng con mình theo những gì thuận lợi nhất sẽ là đòn bẩy hết sức tích cực để con cái theo đuổi và trưởng thành. Thay vì áp đặt, cha mẹ cần khuyến khích, động viên con cái để chúng cảm thấy vai trò của chính bản thân mình và sự góp sức từ tình yêu thương, trách nhiệm của gia đình…

Giang Đông – Thanh Hải