Từ cuối tháng 11/2023, phiến quân Houthi ở Yemen đã thực hiện hàng loạt vụ tấn công nhắm vào các tàu thương mại ở biển Đỏ, vùng vịnh thuộc Ấn Độ Dương nằm giữa châu Á và châu Phi.
Sang đầu năm 2024, tình hình vẫn chưa có dấu hiệu “hạ nhiệt” vì nhiều tàu chở hàng đi qua khu vực này tiếp tục bị tên lửa và Link Vào Trang Chủ MM88.COM Chính Thức không người lái tấn công, thiệt hại về người và của. Các vụ tấn công của Houthi nhằm đáp trả việc Israel bắn phá dải Gaza và phản đối ảnh hưởng của Mỹ tại Trung Đông.
Sở dĩ Houthi lựa chọn biển Đỏ vì nơi đây là tuyến đường “huyết mạch” của giao thương quốc tế, đồng thời nối liền kênh đào Suez với Địa Trung Hải. Khoảng một nửa số hàng hóa vận chuyển qua đây là container, chiếm 30% thương mại hàng hóa bằng tàu container, tương đương 12% thương mại toàn cầu. Năm 2022, hơn 23.500 tàu vận chuyển đi qua tuyến đường này. Do đó, bất kỳ gián đoạn nào trên biển Đỏ cũng gây tác động dây chuyền nghiêm trọng.
Nhiều công ty vận tải đã phải chuyển hướng ra khỏi biển Đỏ và chọn tuyến đường khác. Đơn cử, các tàu muốn di chuyển từ châu Âu sang châu Á phải chọn đi qua Mũi Hảo Vọng nhưng tuyến đường này dài hơn rất nhiều so với di chuyển qua biển Đỏ. Ước tính, nếu không qua biển Đỏ, thời gian vận chuyển hàng hóa giữa Đông Á và Tây Âu sẽ tăng 25 - 35%, thậm chí là 160%.
Thời gian vận chuyển kéo dài sẽ ảnh hưởng đến quá trình xử lý hàng tại các cảng. Từ đó, gây chậm trễ cho các hoạt động sản xuất, xuất - nhập khẩu.
Thời gian không phải vấn đề duy nhất. Chi phí di chuyển cũng sẽ tăng cao nếu tàu thuyền không đi qua biển Đỏ. Hiện nay, tàu thuyền qua kênh Suez phải trả phí lên tới 700 nghìn USD. Nhưng nếu đi qua Mũi Hảo Vọng thì chi phí sẽ tăng thêm khoảng 10%. Chênh lệch chi phí cũng phụ thuộc vào giá nhiên liệu hiện tại, quãng đường di chuyển, kích cỡ, loại tàu...
Các công ty vận tải hàng hóa Mỹ đang cân nhắc điều chỉnh chi phí vận chuyển hàng hóa. Tuy nhiên, chi phí vận chuyển còn tác động nghiêm trọng tới lạm phát. Còn nhớ khi tàu container Ever Given mắc cạn trên kênh Suez trong 6 ngày vào năm 2021 đã gây tê liệt chuỗi cung ứng toàn cầu, làm gián đoạn dòng chảy thương mại và gây thiệt hại kinh tế lên tới hàng tỷ USD.
Hiện nay, tác động của các cuộc tấn công ở biển Đỏ lên lạm phát toàn cầu chưa rõ ràng nhưng đã có một số manh mối. Ước tính, mỗi ô tô vận chuyển mới từ Hàn Quốc và Nhật Bản đi qua biển Đỏ sẽ phải định tuyến lại và tăng giá bán lẻ trung bình mỗi chiếc là 1.100 USD.
Vậy nên, các cuộc tấn công vào hàng hóa trên biển Đỏ cũng là tấn công vào nỗ lực giảm phát thải khí và chống biến đổi khí hậu trên thế giới. Nếu các tàu chở hàng đổi tuyến sang Mũi Hảo Vọng sẽ tạo ra lượng khí thải carbon nhiều hơn khoảng 30 – 35% so với tuyến đường đi qua kênh Suez. Ngành vận tải biển sẽ tạo ra 3% lượng khí thải toàn cầu nếu tình hình ở biển Đỏ tiếp tục diễn biến căng thẳng.
Việc phiến quân Houthi tấn công ở biển Đỏ nhấn mạnh tính chất phức tạp của cuộc xung đột giữa Israel và lực lượng Hamas. Nó cho thấy cần thiết phải ngăn chặn xung đột ở Gaza leo thang, vượt ra khỏi ranh giới hiện nay. Đồng thời, cần biện pháp hợp tác chặt chẽ để đảm bảo an ninh trong và ngoài khu vực biển Đỏ.
Ngoài ra, không loại trừ khả năng cuộc tấn công gây ra những xung đột lớn hơn khi các quốc gia tranh giành quyền kiểm soát chuỗi cung ứng toàn cầu khi việc vận chuyển hàng hóa bị gián đoạn. Điều đó khiến chuỗi cung ứng càng dễ bị tổn thương và khả năng tiếp cận nguồn cung, tài nguyên toàn cầu bị hạn chế.
