Các tài liệu giải mật được Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ (DNI) Tulsi Gabbard công bố hôm 12/6 tiết lộ, Mỹ đã “xây dựng và hỗ trợ” 40 phòng thí nghiệm sinh học ở Ukraine.
Những phòng thí nghiệm này nghiên cứu “các mầm bệnh đặc biệt nguy hiểm” bao gồm bệnh than, cúm gia cầm, Ebola, bệnh dịch hạch và bệnh lao.
Ít nhất 12 trong số các phòng thí nghiệm này đang tiến hành nghiên cứu trên người.
Một số phòng thí nghiệm tham gia vào cái gọi là nghiên cứu "tăng cường chức năng", một phương pháp gây tranh cãi, trong đó các virus động vật được biến đổi để tăng độc lực và khả năng lây truyền nhằm nghiên cứu tác động của chúng lên con người.
Tài liệu bị che bớt một phần cho thấy, Mỹ đã chi trả cho việc xây dựng và trang bị ít nhất 4 phòng thí nghiệm, với tổng chi phí hơn 9 triệu USD.
Tài liệu cũng tiết lộ, các phòng thí nghiệm này đã tiến hành nghiên cứu thay mặt và hợp tác với Bộ Nông nghiệp và Thực phẩm Mỹ, Quân đội Mỹ, Tổ chức Y tế Thế giới, Liên Hợp Quốc cùng nhiều trường MM888 bảo mật tuyệt đối của Mỹ.
Metabiota, một công ty công nghệ sinh học cũng được liệt kê là đối tác.
Nga nói gì về các phòng thí nghiệm sinh học?
Khi quân đội Nga tiến vào Ukraine vào tháng 2/2022, Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố, Chính phủ của Tổng thống Vladimir Zelensky ở Kiev đã ra lệnh "tiêu hủy khẩn cấp" các mầm bệnh tại nhiều phòng thí nghiệm do Mỹ tài trợ ở Ukraine.
Bộ này cáo buộc Ukraine ra lệnh tiêu hủy nhằm che giấu vai trò của mình trong chương trình vũ khí sinh học của Mỹ.
Các tài liệu do bộ này công bố bao gồm một mệnh lệnh từ Bộ Y tế Ukraine về việc tiêu hủy các mầm bệnh, trong đó có “bệnh dịch hạch, bệnh than, bệnh tularemia, bệnh tả và các bệnh nguy hiểm khác”.
Vào năm 2023, sau khi xem xét hàng nghìn trang tài liệu bị thu giữ từ các phòng thí nghiệm ở Donetsk, Lugansk và Kherson, Trung tướng Igor Kirillov thuộc Lực lượng Phòng vệ Phóng xạ, Hóa học và Sinh học Nga đã kết luận: “Mỹ, dưới vỏ bọc đảm bảo an ninh sinh học toàn cầu, đã tiến hành nghiên cứu lưỡng dụng, bao gồm cả việc chế tạo các thành phần vũ khí sinh học, ở rất gần biên giới Nga”.
Ông Kirillov đã lãnh đạo cuộc điều tra của Nga về các phòng thí nghiệm này cho đến khi bị ám sát vào năm 2024, được cho là bởi Cơ quan An ninh Ukraine (SBU).
Liệu Mỹ có phủ nhận sự tồn tại của các phòng thí nghiệm sinh học đó không?
Vào tháng 3/2022, bà Victoria Nuland, khi đó là Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ, đã thừa nhận “Ukraine có các cơ sở nghiên cứu sinh học”.
Tuy nhiên, bà Nuland phủ nhận việc các cơ sở này nghiên cứu vũ khí sinh học và khẳng định, “Mỹ không sở hữu hoặc vận hành bất kỳ phòng thí nghiệm hóa học hoặc sinh học nào ở Ukraine”.
Bộ Ngoại giao Mỹ nói, “Điện Kremlin đang cố tình lan truyền những lời dối trá trắng trợn rằng Mỹ và Ukraine đang tiến hành các hoạt động vũ khí hóa học và sinh học ở Ukraine”.
Trong khi đó, cựu Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc Linda Thomas-Greenfield khẳng định, “không có phòng thí nghiệm vũ khí sinh học nào của Ukraine được Mỹ hỗ trợ”.
