Giải thưởng Tình nguyện Quốc gia (gọi tắt là Giải thưởng) là Giải thưởng được trao hàng năm do Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phối hợp với Chương trình tình nguyện Liên Hợp Quốc tổ chức, trao tặng cho cá nhân, tổ chức tình nguyện có cống hiến và thành tích xuất sắc trong công tác tình nguyện vì cộng đồng, đóng góp vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Mục đích của giải thưởng nhằm Tôn vinh, động viên, cổ vũ và nhân rộng các điển hình tiêu biểu đã có những cống hiến và đóng góp xuất sắc trong công tác tình nguyện vì cộng đồn Phát huy tinh thần xung kích của tuổi trẻ, kêu gọi các tầng lớp thanh niên Việt Nam tình nguyện, sẵn sàng chung sức vì cộng đồng, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Theo đó, các đối tượng được xét trao giải là các tổ chức, các cá nhân với những tiêu chí bình chọn riêng như Cơ cấu tổ chức, nhân sự, điều hành, Hiệu quả hoạt động, Triển vọng phát triển, Sáng kiến, mô hình tình nguyện tiêu biểu đối với tổ chức và Tinh thần cộng đồng, Hiệu quả hoạt động, Tầm nhìn, định hướng tương lai, Sáng kiến, mô hình tình nguyện tiêu biểu đối với cá nhân.
Quy chế cũng ban hành rõ ràng về giải thưởng , ngoài giải thưởng chính do Hội đồng chung tuyển bình chọn với 10 giải chính do 10 tổ chức tình nguyện xuất sắc, 10 giải dành cho tình nguyện viên xuất sắc, còn có những giải thưởng phụ như: Giải tổ chức tình nguyện được cộng đồng bình chọn nhiều nhất qua mạng internet, giải đơn vị đề cử nhiều hồ sơ nhất…
Hình thức giải thưởng bao gồm tiền mặt, bằng khen, giấy khen…
Giải thưởng cũng có quy trình bình chọn theo quy chế chung gồm Đề cử, ứng cử tham gia Giải thưởng, Tổ chức sơ tuyển bình chọn, Tổ chức Hội đồng bình chọn chung tuyển toàn quốc và tiến hành trao giải.
